Và điều đặc
biệt trong Đạo Phật mà người ta hay thắc mắc, đặt vấn đề về
khoa học hay thực tế là: Vì sao khi sinh ra Đức Phật đã bước đi 7 bước, mỗi bước
đều có hoa sen nâng đỡ, và đưa một tay chỉ lên trời và một tay chỉ xuống đất mà
xướng lên: “Duy ngã độc tôn”. Điều ấy đã khiến cho nhiều người xem như là Đức
Phật “kiêu ngạo” cho mình là cao hơn cả trong thiên hạ. Tuy vậy, người nghiên cứu,
tìm hiểu về Đạo Phật lại “ngạc nhiên” hơn nữa khi trong giáo lý Đạo Phật lại đặt
vấn đề “Vô Ngã” là quan trọng hơn cả. “Vô Ngã” chứng minh rằng thân thể con người,
chúng sinh không phải là thực của mình mà chỉ là vay mượn ở các yếu tố bên ngoài
như Đất, Nước, Lửa, Gió; không những thế mà trong Kinh Kim Cang và Viên Giác lại
còn đi xa hơn nữa là không thể phân biệt, chấp bốn tướng như: Ngã tướng, Nhân Tướng,
Chúng Sinh Tướng và Thọ Mạng Tướng mà thường được tóm tắt bằng câu: “Ngã, Nhân,
Chúng sanh, và Thọ Giả”.
Như vậy, Đạo Phật đã đi từ
“cái Ta” to tướng để rồi cái Ta ấy mất dần và hòa đồng với tất cả chúng sinh khác
trong một thế giới “Đại Đồng”, “Không Phân Biệt” của “Cõi Phật chỉ có một và “Không
Hai” mà trong Kinh thường hay đề cập đến “Cõi Bất Nhị” vậy! Ai có tâm phân biệt
thì sẽ bị đào thải ra khỏi thế giới ấy. Tuy thế, các vị Phật đã thành Phật rồi
thì đã hiểu rõ được điều ấy, giống như là “quặng vàng” được “tôi luyện” thành vàng
thì không bao giờ là quặng nữa!
Ở phẩm “Ly Thế Gian” của
Kinh Hoa Nghiêm có đề cập đến sự thị hiện đó như sau:
“Tu Bồ Tát đạo mà thị hiện
giáng trần, nhập thai, đản sanh, xuất gia, khổ hạnh, đến đạo tràng, hàng phục
chúng ma, thành tối chánh giác, chuyển Chánh pháp luân, nhập Đại Niết Bàn, thần
biến tự tại không thôi nghỉ, chẳng bỏ bi nguyện cứu hộ chúng sanh, bất tư nghì”.
Vì sao khi thị hiện giáng
trần, Đức Phật phải thị hiện “đi bảy bước”, phẩm “Ly Thế Gian” nầy có đoạn Kinh
sau:
“Chư Phật tử! Đại Bồ Tát
có mười sự mà thị hiện đi bảy bước:
Vì hiện Bồ Tát lực mà thị
hiện đi bảy bước. Vì hiện xả thí bảy thánh tài mà thị hiện đi bảy bước.
Vì cho địa thần thỏa nguyện
nên thị hiện đi bảy bước. Vì hiện tướng siêu tam giới nên thị hiện đi bảy bước.
Vì hiện bước đi tối thắng
của Bồ Tát hơn hẳn bước đi của tượng vương, ngưu vương, sư tử vương mà thị hiện
đi bảy bước. Vì hiện tướng Kim Cang địa mà thị hiện đi bảy bước.
Vì hiện muốn ban cho chúng
sanh sức dũng mãnh mà thị hiện đi bảy bước.
Vì hiện tu hành thất giác
bửu mà thị hiện đi bảy bước.
Vì hiện pháp đã được chẳng
do người khác dạy nên thị hiện đi bảy bước.
Vì hiện là tối thắng vô tỷ
ở thế gian nên thị hiện đi bảy bước.
Đại Bồ Tát vì điều phục
chúng sanh nên thị hiện đi bảy bước như vậy”.
Và để rõ hơn, chúng tôi
xin trích dẫn một đoạn khác trong Kinh Đại Bát Niết Bàn ở phẩm “Tứ Tướng Thứ Bảy”
để chúng ta có thể hiểu “Sự Thị Hiện” thêm chút nữa của Đức Phật như thế nào và
ý nghĩa ra sao. Nhưng vấn đề quan trọng, chính yếu nhất là chúng ta hãy chiêm
nghiệm rõ ý nghĩa của hai từ ngữ “Thị Hiện”, vì thị hiện để người ta thấy, nhưng
trong nó đã mang tính chất “mầu nhiệm”, “mơ màng và hiếm có”!
Đoạn Kinh ấy như sau, và với
đoạn Kinh nầy chúng tôi xin kết thúc phần “Thị Hiện” nầy. Quý độc giả nào muốn
biết thêm thì xin đi vào các Kinh để được tường tận hơn, vì sự trích dẫn của chúng
tôi cũng đã quá dài, có thể làm cho Quý vị trở nên nhàm chán!
“Thân của Như Lai tức là
pháp thân, chẳng phải thân thịt máu mạch gân xương tủy hiệp thành. Vì thuận cách
sanh của chúng sanh mà thị hiện làm đứa trẻ. Đi qua hướng Nam bảy bước là thị
hiện muốn làm phước điền vô thượng cho chúng sanh. Đi qua hướng Tây bảy bước là
thị hiện thân nầy là thân cuối cùng không còn sanh tử nữa. Đi qua hướng Bắc bảy
bước là thị hiện đã qua khỏi sự sanh tử của các cõi. Đi qua hướng Đông bảy bước
là thị hiện làm đạo sư cho chúng sanh. Đi qua bốn hướng cạnh bảy bước là thị hiện
dứt diệt các thứ phiền não và bốn loài ma, mà thành đấng Như Lai Ứng Cúng Chánh
Biến Tri. Đi lên bảy bước là thị hiện không bị vật dơ làm ô nhiễm, như hư không.
Đi xuống bảy bước, là thị hiện rưới mưa pháp dập tắt lửa địa ngục, cho chúng
sanh hướng vui an ổn”.
Và nhất là đoạn Kinh cũng
trong phẩm Tứ Tướng của Kinh Đại Bát Niết Bàn cho chúng ta hiểu rõ hơn như sau:
“Như Lai lại thị hiện đại
tiện, tiểu tiện, thở ra, hít vào. Mọi người đều cho rằng Như Lai có đại tiện,
tiểu tiện và thở. Kỳ thiệt thân của Như Lai đây đều không có những việc ấy, vì tùy
thuận thế gian mà thị hiện như vậy.
Lại thị hiện thọ thực phẩm
của người dâng cúng, nhưng thiệt ra thân của Như Lai đều không có sự đói khát.
Lại thị hiện ngủ nghỉ đồng như chúng sanh, nhưng từ vô lượng kiếp, Như Lai đầy đủ
trí huệ thâm diệu, xa lìa tất cả những sự thế gian như đi, đứng, nằm, ngồi, đau
đầu, đau bụng, đau lưng, rửa tay, rửa mặt, súc miệng vv…, mọi người đều cho rằng
Như Lai có các oai nghi như vậy. Nhưng thân của Như Lai đều không có những sự ấy,
tay chơn trong sạch như hoa sen, hơi miệng thơm sạch như mùi thơm ưu-bát-la.
Đại chúng cho rằng Như
Lai là nhơn loại, mà thiệt thời Như Lai không phải nhơn loại”.
Nguyên Thảo,
14/07/2026.
