3- Kết hợp
hai đoạn Kinh trên chúng ta có thể hiểu được những Đức Phật đều
không có thân, nhưng ở cùng khắp (chan hòa, hay dung hợp) khắp cùng trong hư không
và khắp chỗ, không đi mà cũng chẳng đến, chỉ khi nào muốn độ chúng sinh thì thị
hiện ra mà thôi. Và trong Kinh, Đức Phật còn cho biết không phải chỉ có một vị
nào đó đã thành Phật, mà có vô số vị đã thành Phật, không những trong thời quá
khứ, hiện tại mà còn trong tương lai nữa, gọi là “Tam Thế Phật”. Thế những vị
Phật đó như thế nào? Trong đoạn 20, phần mà chúng tôi gạch dưới sẽ giải thích
cho chúng ta điều ấy. Vô số Phật giống như những ngọn đèn đồng đốt trong một căn
nhà, ánh sáng đều chiếu khắp cả nhà, nhưng không lộn lạo hay lấn diệt lẫn nhau.
Ở chương nầy, có vài đoạn
Kinh khiến ta hơi khó hiểu, tuy nhiên trong đoạn Kinh 23, với phần chúng tôi gạch
dưới có thể giải mã điều khó hiểu ấy. Tại sao “chúng sinh vốn đã thành Phật từ
xưa đến giờ”? Và “Tại sao Sanh Tử và Niết Bàn đều như giấc mộng hôm qua”? Trở lại Kinh Lăng Nghiêm có đoạn:
“Chơn
Tâm nhiệm mầu vắng lặng mà thường sáng suốt chiếu soi” (Tánh giác diệu minh, bản
giác minh diệu)”
Chơn Tâm của từng chúng sinh
vốn nó đã là trong sáng, có đầy đủ tính chất của một vị Phật đều ở trong cõi Phật,
nhưng vì “vô minh, không biết, ngu dốt, mê muội” mà từ bỏ cõi ấy để có cái Tâm “vọng
động, phân biệt” rồi “đi lăn lộn” vào cõi Luân hồi với Thân xác “giả tạm” bằng
bốn duyên (Tứ Đại), cùng “khoát lên” cái Tâm giả tạm qua thân giả tạm ấy mà cứ
tưởng là Tâm “thật” của mình. Nhưng khi “tỉnh ngộ” chúng sinh “tu hành”, “sửa
chữa”, “quay trở về tìm lại cái Chơn Tâm (bản thể, chính gốc)”; khi đạt được thì
chúng sinh ấy thành Phật, thành Bậc Giác Ngộ, trở về với “Cõi Phật” nguyên thủy.
Thành Phật lúc nầy đúng là tìm về chốn cũ giống như một người rời khỏi “giấc mơ”
để trở về với thực tế, hiểu biết rõ ràng hơn, không còn mơ mộng nữa. Đó là điều
mà Đức Phật giải thích rõ “chúng sanh vốn đã thành Phật từ xưa tới giờ”.
Và sự tỉnh mộng sau giai đoạn Luân hồi (từ “mơ mộng, vô minh” để đi vào “cõi
sinh tử” và khi chán nãn, ý thức được để sửa đổi, tu hành, quay về đường cũ tìm
đến giải thoát, khi chết đi thì được Niết Bàn) tức là giai đoạn từ “Sinh tử” cho
đến” Niết Bàn” giống như cảnh thức tỉnh sau “giấc mộng dài” của người nằm mộng
trong đêm hôm mà người ta đã mơ đã thấy. Cho nên trong Phật Giáo cho “đời người
là một cơn Đại Mộng”. Hay lấy một ví dụ khác cho dễ hiểu hơn là: Tâm của chúng
sinh vốn là viên Kim cương có sự trong sáng của nó, nhưng vì “không biết” mà viên
kim cương ấy đi lăn lộn vào chốn bùn dơ. Cái bùn dơ khiến viên kim cương mất sự
trong sáng đã có. Nếu càng lăn lộn thì viên kim cương càng mù tối. Nếu “không lăn
lộn nữa” mà được lau chùi, rửa sạch hoặc đánh bóng thì viên kim cương sẽ sáng
trở lại như thuở ban đầu. Sự lăn lộn của viên kim cương giống như Tâm của từng
chúng sinh lăn lộn trong cõi Luân hồi mất sự trong sáng; sau đó biết tu sửa,
lau chùi, thì viên Kim cương sẽ trở lại trong sáng như xưa, lúc ấy chúng sinh sẽ
thành Phật. Viên kim cương vẫn là viên kim cương, sự bùn dơ chỉ là một thoáng
chốc nào đó thôi, giống như là một giấc mộng! Nhưng trong Kinh, Đức Phật ví giống
như là “quặng vàng được tôi luyện lại thành vàng y” như đoạn Kinh trong chương
Kim Cang Tạng kế tiếp, như sau:
28- Này Thiện nam! Thí như chất kim
khoáng, sau khi được nấu lọc, bỏ hết quặng rồi, thì chỉ còn vàng y. Chất vàng
này không phải do nấu lọc mới sanh, vì nó có sẵn từ trước kia rồi, và khi đã
thành vàng y, cũng không bao giờ trở lại thành quặng nữa, dầu trải qua bao nhiêu
năm, nó cũng không hư hoại. Tánh Viên Giác thanh tịnh của Như Lai cũng thế. (665)
Trong chương Kim Cang Tạng, chúng tôi ghi
nhận được các đoạn sau:
26- Này Thiện nam! Tất cả các pháp, có thủy
chung, sanh diệt, tiền hậu, hữu vô, nào tụ tán, khởi dừng, xoay vần, qua lại,
các món thủ xả, mỗi niệm nối luôn. Những loại kể trên đều là luân hồi cả. Người
chưa ra khỏi luân hồi mà nghĩ bàn đến Viên Giác, thì tánh “viên giác” đó cũng
trở thành luân hồi (vị xuất luân hồi nhi biện Viên giác, bĩ Viên Giác tánh tức
đồng lưu chuyển) Nếu người ra khỏi luân hồi (hết mê vọng rồi) thì không còn thấy
có các việc hư vọng ấy nữa. (663)
27- Này Thiện nam! Nên biết hư không kia
còn không phải tạm có và tạm không, huống chi tánh Viên Giác của Như Lai là bản
tánh của hư không, nó bình đẳng tùy thuận các duyên, mà lại tạm có và tạm không
hay sao. (664)
Tánh Viên Giác thanh tịnh của Như Lai cũng thế. (665)
29- Tánh Viên Giác phi tất cả tướng
-Này Thiện nam! Tánh Viên giác mầu nhiệm
của Như Lai vốn không có Bồ đề, và Niết bàn, không có thành Phật và chẳng thành
Phật, cũng không có luân hồi và phi luân hồi. (666)
30- Tánh Viên Giác không thể nghĩ bàn
-Này Thiên nam! Rất dỗi như cảnh giới Niết
bàn thân tâm đoạn diệt của Thinh Văn (1) Tiểu thừa kia, còn không thể dùng tâm
phân biệt mà thân chứng được, huống chi cảnh giới Viên giác thanh tịnh của Như
Lai mà lại dùng tâm suy nghĩ so đo của chúng sanh, làm sao nhập được.
Cũng như người dùng lửa đom đốm, để đốt
núi Tu di, làm sao đốt được. Người dùng tâm luân hồi, sanh vọng chấp luân hồi,
mà muốn vào biển Niết bàn tịch tịnh của Như Lai thì không thể được.
Thế nên ta dạy: Tất cả các vị Bồ tát và
chúng sanh đời sau, trước phải đoạn hết căn bản sanh tử luân hồi từ vô thỉ. (666)
31- Này Thiện nam! Nếu có suy nghĩ phân biệt
là từ vọng tâm (thức) khởi, nên tất cả suy nghĩ, đều là cái vọng tưởng phân biệt
duyên theo bóng dáng của sáu trần. Nó hư vọng như hoa đốm trong hư không, chẳng
phải là chơn tâm. Nếu ông dùng cái vọng tâm suy nghĩ này, mà suy nghĩ cảnh giới
của chư Phật, thì cảnh giới ấy cũng lẩn quẩn trong vòng vọng tưởng của chúng
sanh mà thôi. Cũng như người ngồi trong đợi cho hoa đốm giữa hư không kết thành
ra quả, thì không có thể được. Này Thiện nam! ông dùng tâm hư vọng thô phù,
sanh ra các lối chấp xảo quyệt, (chấp càng) cho nên ông không thể nhập được cảnh
Viên Giác chơn thật của Như Lai. Bởi thế, nên những lời ông hỏi trên, đều là hư
vọng phân biệt, không phải lời hỏi đúng đắn chơn thật. (667)
Trong đoạn 29, Kinh cho chúng ta biết Tánh
Viên Giác “phi tất cả tướng” và 30 thì “không thể nghĩ bàn” bàn cãi, tranh luận
gì cả, vì Tánh Viên Giác nó chỉ “có Một mà không Hai” (Bất Nhị), tức là không có
Tâm phân biệt. Những gì của Tâm phân biệt không được dung chứa trong đó: Cho nên
những gì được xem là: Tốt xấu, thiện ác, thỉ chung, hữu vô, tụ tán… được kể như
trong đoạn kinh số 26 thì tất cả là của tâm phân biệt (mà theo triết lý đó là
quan niệm của Nhị Nguyên), là của sự Luân hồi. Mà người trong luân hồi không thể
nói đến Viên Giác được, và khi họ nói đến Viên Giác thì tính Viên Giác ấy bị
nhiễm lây cõi Luân hồi, cho nên sự hiểu ấy đều không đúng. Và sự “sửa đổi, tu hành”
mà không bỏ được “vọng tâm, tâm phân biệt” thì không thể thành đạo được như
trong đoạn 31 cho ta hiểu hơn về điều ấy.
Tóm lại, trong chương nầy, Đức Phật cho
chúng ta hiểu rõ hơn về tính “Viên Giác” nó “Thanh Tịnh” như thế nào? Nó vốn là
bản chất, bản tâm của chúng sinh, không biến đổi, trong sáng, là “cốt lõi” của
các vị Phật, hoặc “thành Phật”. Khi biến động thì chúng sinh đã biến “tính Viên
Giác” của mình thành Vọng Tâm và chịu cảnh Luân hồi. Khi biết sửa chữa, tu hành
trở về thanh tịnh thì dần trở về với Cõi Phật, có cái Chơn Tâm đầy sáng suốt,
chiếu soi và hiểu được tất cả qua “Lậu Tận Thông”. Vì thế mà trong Đạo Phật luôn
nhắc nhỡ đến “Sự Thanh Tịnh” từ thể xác đến Tâm hồn, giống như ta cố “bình lặng”
mặt nước để thấy rõ các vật chìm dưới đáy hồ vậy!
Nguyên Thảo,
13/11/2026.
No comments:
Post a Comment