*Tôi Phải Xa, Xa Chốn Nầy!

*Tào Lao Thế Sự 2. (tt)


Thế là sau một trận đụng độ ác liệt, chúng tôi yếu thế hơn đành phải đầu hàng, chịu thua; để rồi bây giờ ngồi đây mà nghe hành tội. Phe của thôn bên kia nó đã thắng, nó là những kẻ thắng trận, còn tôi ngồi ủ rủ mà nghĩ lại phận mình:
Tôi sinh ra đời, lớn lên vốn có nhiều cái không được may mắn, lại đúng cái thời mà sự xung đột của hai thôn càng ngày càng dày thêm ra. Người hai thôn cứ gặp nhau như là “trâu trắng trâu đen”, nguýt hái có khi nhiều người lại “kênh”, ghìm thù nhau. Dần dà mối căm ghét càng phát triển và chửi lộn, đánh lộn thường xuyên. Rồi những thằng con nít mới lớn như chúng tôi cũng bắt đầu bị bắt buộc phải tham gia vào như những người tập sự. Đàn ông con trai thì xung vào lực lượng phòng thủ, tiến đánh, tập tành giống như những con gà giò mướt lông, giọng gáy chưa tròn trịa cũng phải giương cựa ra mà đá. Người ta chuẩn bị cho chúng tôi từng bước: Từ hàng giờ ngồi nghe nói về mối thù hằn, nghe về cuộc chiến sẽ tới; và nhiệm vụ chúng tôi phải làm gì. Chúng tôi không được né tránh, chúng tôi phải làm nhiệm vụ dù nhiệm vụ đó ở phía trước hay là phía sau. Những người cầm đầu đã hướng cho chúng tôi một con đường mà chúng tôi không có quyền chọn lựa. Chúng tôi được trét lên mình từng mảng bùn đất, màu sơn để chúng tôi được biến dạng không còn là mình nữa, rồi người ta lại đưa cho dáo mác gậy gộc đủ mọi thứ để có thể giết người. Người của thôn bên kia cũng vậy! Do vậy người của hai thôn bây giờ trở thành những sát thủ của nhau, hai bên đều nghi ngại và nếu mình không giết kẻ kia thì kẻ kia cũng sẽ giết mình. Không biết trước kia, vào cái thuở thanh bình khi mà người hai thôn chưa hiềm khích thì tình cảm của họ như thế nào, có thân thiết nhau như ruột thịt không? Và ai là người khởi sự để chúng tôi là những đứa trẻ lớn lên chẳng biết gì lại “bị” trang bị, đầu độc để trở thành những kẻ hung hăng, biết giết người mà lại giết những người mà ngày xưa đã nhiều lần thân thiết nhau (như người hai thôn lân cận). Mạng sống con người vô lý thật, được sinh ra, lớn lên để rồi người ta đưa vào hận thù, giết nhau không thương không tiếc, chẳng tình người chỉ trong nháy mắt. Biết bao nhiêu đứa trẻ, con người, thanh niên chẳng có tương lai, chẳng được hạnh phúc ngày nào, cuộc đời lớn lên nào có thấy được mùa xuân! Lại thêm những người đàn bà khốn khổ vừa nuôi chồng, lo cho con mà phải cáng đáng thêm công việc mà người đàn ông bỏ lại để thi hành sự chém giết lẫn nhau với thôn kia. Cuộc chiến làm cho người ta hung hăng tàn phá tất cả mọi nơi, còn người ngã xuống như rạ; bao nhiêu công sức xây dựng đã trở thành tan hoang. Nhà cửa, vườn tược hai thôn bỗng chốc chẳng còn được thứ gì nguyên vẹn, đời sống trở nên khốn cùng! Thế mà những người lãnh đạo vẫn chưa vừa lòng!
Bây giờ tôi là thằng “bại trận” ngồi đây mà nghe thằng người anh em ngày xưa phán xét, chửi rủa thậm tệ và đầy nỗi hận thù! Người ta phán rằng:
“- Một là đem những thằng nầy ra giết hết để thỏa lòng căm tức và trừ đi hậu hoạn,
“- Hai là làm cho nó bị èo uột khó nuôi để nó không còn khả năng nào chống đối,
Lại có ý kiến khác:
“Không được, giết hết thì được, nhưng rất là uổng; mà mình lai mang tiếng là tàn ác thì ngày sau ai mà dám theo. Nhiều khi người ta lại nghi ngại mình và ra sức phản kháng, chống đối thì mình lại gặp muôn vàn khó khăn; còn làm cho nó èo uột khó nuôi thì tạo thêm cho mình nhiều gánh nặng về sau. Hay là: Mình đem tụi nó đày ải vào những nơi cần khai phá, thâm sơn cùng cốc để nó làm cho mình, mình vừa khỏi tốn công; nó sẽ chết lần chết mòn ở những nơi ấy thì mình vừa khỏi mang tiếng là giết nó mà mình cũng có lợi. Còn con cháu nó mình “đì” không cho chúng vươn lên hay lãnh đạo, vì nếu không ngày sau chúng nó giỏi tạo được uy thế thì chúng nó lật lại mình, như vậy mình cố giành lấy thắng lợi để làm gì. Con cháu của mình dù có ngu dốt thì cũng nâng đỡ để lãnh đạo, cầm đầu con cháu tụi nó, nhất định không để con cháu nó vươn lên…”
Họ còn có nhiểu ý kiến lắm, nhưng khi nghe đến đây tôi lại nghĩ đến thân phận mình, thân phận con cháu của tôi về sau, nên tôi tự nhủ trong lòng: “Không xong rồi, số phận mình không may đã đành, bây giờ lại làm khổ cho đám con cháu về sau. Sao cuộc đời khổ ải thế này! Thôi thì tôi phải liều thôi ‘Một liều ba bảy cũng liều, cầm bằng con trẻ chơi diều đứt dây’. Chết thì ai cũng phải chết một lần, thà rằng mình chết mà con cháu về sau không bị ảnh hưởng hậu quả của mình. Thế là tôi quyết phải rời xa nơi này, dù thế nào đi nữa; “Phải rời xa nơi nầy, dù thế nào đi nữa”!
Nghĩ thế, tôi quyết định thình lình để chạy. Tôi vụt đứng lên, hai chân thật nhanh chạy cắm đầu cắm cổ, chạy trối chết không hề ngó lại. Phía sau đầy tiếng la và tiếng đuổi theo, đến bìa hố tôi nhắm mắt phóng qua bên kia bờ và hét to lên…”
-Anh, anh làm gì mà la lớn vậy!
Tôi giật mình, ú ớ: Ủa, anh nằm mơ hả? Hú Hồn! May là không sự thật!

Đồ Ngông,
22/04/2015.

*Người Ta Không Dám Nhìn Vào Sự Thật!

*Tào Lao Thế Sự 2. (tt)


Làm con người, người ta lắm lúc không dám nhìn vào sự thật để nhận ra những sai lầm mà mình, nhóm hay cả đảng phái của mình đã làm. Người ta thường cứ nghĩ (hay là cho) những hành động cũng như chủ trương của phe phái mình là đúng đắn, là đang thực hiện một con đường, một phương cách tốt nhất đem đến cho mọi người. Điều “tự kỷ ám thị” đó đã khiến cho không biết bao nhiêu là tai họa cho những con người xấu số nằm dưới sự thực hiện chủ trương của họ, bởi vì họ không thiệt hại bao nhiêu so với sự thiệt hại của không biết là bao nhiêu người; giống như những con người tham nhũng: Họ chỉ biết tìm những kế hoạch, những phương cách, những công trình cần xây cất, bày ra cách nầy cách khác để rồi tìm cách xin, gây ngân quỹ…Nhân đó họ thừa cơ cắt xén tiền bạc để cung ứng vào việc tiêu xài cho cá nhân, gia đình, hoặc tích trữ làm tài sản riêng…mà số nợ nần từ ngân sách chi phí cho những thứ đó để cho người khác hoặc thế hệ đời sau phải trả. Thế mà họ vẫn luôn miệng cho rằng mình đã làm những điều đúng đôi khi họ tìm ra những lý do để ngụy biện cho những hành động sai trái, ăn cướp của công hay của mọi người để họ còn giữ được ngôi vị lâu hơn mà tha hồ “ăn cắp”! Trong lịch sử nhiều chính trị gia cũng như những triết gia đã nêu lên những hành động đó đối với những nhà lãnh đạo trong tư cách là những con người muốn đem tài trí mà ra giúp đất nước, dân chúng làm cho “nước giàu dân mạnh”(!), trổ tài “kinh bang tế thế” bằng “Chí công vô tư” thế mà họ lại “vô tư để lấy của công” bằng “dĩ công vi tư”. Ôi! Thật là “sĩ khí” của những con người “kẻ sĩ” thời nay! Thời đại vật chất lên ngôi đã đánh bại được những lực lượng hùng hậu và kiên cường nhất cũng như anh hùng phải bại trận trước các “mặt trận của mỹ nhân”! Do đó “Tài” và “Đức” luôn được đề cập đến cho những con người muốn vươn lên ngôi “lãnh đạo”, nhưng lý thuyết bao giờ cũng khác xa nhiều với thực tế. Cho nên người dân phải luôn chịu mọi tai hại từ giới lãnh đạo dù cố tình hay vô tình đã gây ra!
Những con người nắm quyền lực thường không từ bỏ những biện pháp mạnh bạo để trấn áp những bất đồng, để dẹp đi những chướng ngại, cản trở con đường thực hiện của những chủ trương, đường lối theo cảnh “cứu cánh biện minh cho phương tiện”, nhưng đôi lúc nó cũng được lợi dụng để trấn áp, dằn mặt những ai cản trở việc làm của họ; đôi khi những người thừa hành làm mà không biết đến cái ý thâm sâu của người lãnh đạo! Đó là cái kiểu lạm dụng quyền thế vào những chuyện riêng tư, để bảo vệ những âm mưu mờ ám của chính mình; những hành động như thế luôn đầy dẫy đối với những kẻ có quyền hành mà người ta không thể nào ngờ đến được!
Từ những thời vua chúa cho đến những thời đại gọi là dân chủ, người ta bao giờ cũng giương cao ngọn cờ “người dân” để làm chiêu bài cho đường lối, phương thức hành động từ những người lãnh đạo. Tuy nhiên trên thực tế người dân chỉ là những công cụ, chỉ là phương tiện để người lãnh đạo thực hiện theo cung cách cá nhân hoặc phe nhóm, bè đảng của họ: Họ được sung sướng, ăn trên ngồi trước, được tha hồ bốc lột người dân một cách hợp pháp, lại được bắt buộc người dân phải tâng bốc, sùng kính họ như những người lãnh đạo tài ba trong khi người dân phải “nai lưng” làm cật lực để đóng góp tiền của cho họ hưởng lương hậu hỉ, ăn sung mặc sướng, được thâm lạm công quỹ, được tham nhũng, được đàn áp người dân chứ không phải để họ có đủ phương tiện để giúp lại cho người dân. Thật là một sự oái oăm và nghịch lý vô cùng trong tất cả mọi thời đại!
Chắc có lẽ vì vậy mà trong khi Khổng Tử cố san định lại mọi kinh sách để ổn định lại xã hội, tái lập một tôn ti trật tự, đề cao những nhà lãnh đạo trong thời Xuân Thu Chiến Quốc; thì Lão Tử đã thấy được những nghịch lý của hai tầng lớp dân chúng và người lãnh đạo cho nên Lão Tử không tạo thành sự bất công thêm nữa, mà lại bỏ cuộc đời để trở về sống với tự nhiên, mặc cho thế sự trong cuộc đời cứ trôi; mà Đức Phật sau khi ngộ đạo giải thích đó là do lòng Tham, ham lấy những cái tốt, sung sướng, giàu có…nhất về cho “Mình” (cái Ta). Mọi điều cũng do từ cái “Ngã” (Mạt-Na-Thức) mà nên, sự kiện nầy sẽ là cái nguyên nhân cho cái xảy ra kế tiếp, cái kế tiếp sẽ là nguyên nhân của cái xảy ra sau nữa…Một chuỗi sự kiện tiếp nối vô cùng tận để tạo nên “Trùng trùng duyên khởi” của “Luật Nhân Quả”. Thế thì, bao nhiêu người lãnh đạo sẽ nghĩ được một số điều nào đó của các vấn đề như thế nầy? Chắc có lẽ thật là hiếm hoi và quả thật là hiếm hoi trên cõi đời đầy nhiễu nhương của cái thế giới nầy!

Đồ Ngông,
05/04/2015.

*Trời Đã Vào Thu!

Trời đã vào Thu rồi đó em
Phương xa, xứ lạ lòng nhũn mềm
Ngồi ôn kỷ niệm, nhiều nhung nhớ
Mây trời bảng lảng, thoáng êm êm!

Trời bây giờ ở xứ nầy đã vào Thu, mùa Thu hiện dần lên những chiếc lá của từng hàng cây ở bên đường. Những cơn gió thoảng nhè nhẹ, se se lạnh len lén hôn lên đôi má nghe nhồn nhột mà cái cảm giác lạnh đột ngột đó khiến cho mình hơi rùng mình để nhớ lại là Thu đang đến, rồi nhìn lên bầu trời để thấy có khá nhiều mây mà trong những ngày Hè nóng cháy khó thấy chúng xuất hiện nhiều đến như vậy!
Thu mang lại cho tôi nhiều kỷ niệm của thời thơ ấu, cái thuở còn đi học trên đường làng hay qua những làng mạc, đồng quê với bao nhiêu bạn bè trong cái hương lành lạnh của gió nhè nhẹ; có sương mù trăng trắng, bay bay làm cho cảnh vật mờ mờ, khi ẩn khi hiện. Những bông lúa vươn lên, hé miệng vỏ ra, nhụy phấn tỏa theo với từng cơn gió lung lay vào thời kỳ bông thụ phấn để kết hạt mà người ta gọi là nó “ngậm sương”! Cánh đồng từng ôm ấp những tiếng la, tiếng cười, tiếng ồn ào của những thằng bé dọc theo đường đi học với những chiếc xe đạp cọc cạch, bệnh hoạn không biết sẽ bị dẫn đi bộ vào lúc nào. Hoặc vào những năm sau, từng tốp học trò kéo nhau lũ lượt đi qua sân bay mênh mông không còn sử dụng từ lâu lắm rồi với những cuộc chuyện trò lớn tiếng, gọi nhau ơi ới vào sáng sớm, trưa hoặc vào những chiều tan học về. Mặc dù tôi ở cái xứ chỉ có hai mùa mưa nắng của Miền Đông Nam Bộ, nhưng hơi hướng mùa Thu vẫn hiện diện ở trên bầu trời, trong không gian bao la, trong cái không khí lành lạnh của những ngày cuối mùa mưa và cũng để đánh dấu cho ngày tựu trường, bắt đầu một năm học mới!
Thu còn gợi cho tôi đến những ngày đầu của một cuộc sống tha hương trên quê người đất khách. Tôi đặt chân trên xứ người vào những ngày đầu Thu, của một buổi sáng mưa bay bay đủ ướt đường phố. Chiếc xe buýt chở trên ba mươi người từ phi trường đi trên con đường xa lạ vắng người về trại tiếp cư để bắt đầu cho một cuộc định cư lâu dài cho bản thân mình và những thế hệ về sau. Tôi nghĩ lại mà hơi buồn buồn lẫn với sự tức cười của một tình thế: Tại sao bao nhiêu người đã sống trong thời gian chiến tranh ác liệt mà không bỏ nước để ra đi, nhưng lại đến khi hòa bình đến để phải buộc lòng bỏ quê hương mà sống lưu vong trên xứ người? Tôi không hiểu nhiều người khác và nhất là những người có trách nhiệm có hiểu được nguyên nhân sâu xa nào đó không, hay chỉ đơn giản là “Tại họ muốn đi”?
Mùa thu ấy, tôi nghe lạnh vì lần đầu tiên cơ thể tôi tiếp xúc với khí hậu mùa thu của vùng Ôn đới, đi làm những thủ tục giấy tờ mình cũng phải vội vàng chạy trốn lạnh với cái khí hậu ngoài trời. Rồi cũng phải dành thời gian đến hội từ thiện để xin quần áo cũ mà mặc cho đủ ấm trong những thời gian đầu. Mùa thu cứ đi tới, cái lạnh càng tăng dần, gió cũng thêm tốc độ và những cơn mưa cũng thêm nhiều hạt. Đất lạnh khiến rễ cây ngưng phát triển, hấp thụ; lá cây trở nên vàng. Tùy theo loại mà sắc lá trở màu khác nhau tạo nên một khung cảnh nhiều màu sắc đan xen xem thật là đẹp mắt cộng với khí trời, gió thổi tạo nên một mùa Thu khác biệt, riêng tây dễ làm xúc động lòng người. Thế cho nên mùa Thu được các nhà văn, nhà thơ hay nhạc sĩ đồng điệu theo cũng không có gì là lạ! Rồi người ta lại càng thi vị hơn với khung cảnh âm u của bầu trời đầy mây, không khí ẩm ướt, lành lạnh, gió từng cơn thổi bay những lá vàng lả tả cuốn theo chiều gió bằng một tình cảnh chia ly để rồi gán ghép tội cho mùa Thu là “mùa chia ly” như chiếc lá phải rời cành!
Mùa Thu thứ 31 của tôi đã đến khiến tôi nhớ đến những mùa Thu hay mùa Đông ở quê mình (cái quê miền Đông Nam Bộ), thì ra bầu trời ở quê tôi vẫn có mùa Thu lẫn mùa Đông nhưng nó không được kéo dài. Những ngày Tựu Trường ở trường học cũng thật là vào đầu Thu sau ba tháng Hè nóng nực. Bầu trời, không khí không gian chẳng khác mùa Thu của vùng Ôn đới là mấy, nhưng có khác đi là mùa Thu quê tôi là “hậu” của mùa mưa, tôi còn nhớ vào tháng 7 (thường tháng sáu âm lịch) trời ít mưa để nhà nông sửa soạn tỉa đậu (đậu phọng, đậu xanh) và sang tháng 8 (thường tháng 7 âm lịch) có mưa lai rai, bay bay mà người ta thường nói là “tháng bảy mưa ngâu” để rồi khoảng cuối tháng cùng qua tháng 9 (tháng 8 âl) mưa bắt đầu nhiều cho những tháng mưa bão kéo đến giữa tháng 10 (tháng 9 âl) thì bớt mưa dần và có nhiều sương để lúa làm hạt và thu hoạch vào khoảng thời gian lễ Giáng Sinh. Còn mùa Thu vùng Ôn đới là do khí lạnh từ vùng cực tràn về, ảnh hưởng mạnh khiến nhiệt độ giảm xuống, hơi nước trong từng phân khối không khí dư ra tạo thành mây và không gian trở lạnh, với những luồng gió lạnh nhè nhẹ lúc đầu rồi tăng dần cường độ, song song vào đó những đám mây trên mặt đất cũng được thành hình vì hơi nước gặp lạnh đột ngột mà người ta gọi đó là sương mù. Ôi sương mù đó đây: Trong thung lũng, bên rừng cây, trong cánh đồng, bên triền núi…tạo nên những cảnh vật thật là nên thơ, làm nền tảng cho những bức tranh thủy mặc hoặc những nhà nhiếp ảnh phải săn hình…Tôi không nhớ được những cây bàng lá trở màu đỏ và rơi rụng để thay lá mới vào khoảng nào, nếu chúng đổi sắc màu vào thời điểm nầy tức là quê tôi cũng có được mùa Thu, nhưng nó chỉ là phớt qua. Cũng như tôi đã chiêm nghiệm được hương vị mùa Đông vào trước và sau lễ Giáng Sinh. Gần hai tuần để mùa Đông đến và đi, có những năm chúng tôi ngồi nhìn những sợi mưa lạnh lẽo trong sự co ro với áo không đủ ấm. Mùa Đông cũng vội qua mau!
Quả thật mùa Thu đối với tôi có thật nhiều kỷ niệm, nhưng không kỷ niệm nào bằng kỷ niệm của mối tình mà không bao giờ nói được thành lời trong lứa tuổi “biết yêu” của những thuở đầu đời!

Nguyên Thảo,
29/03/2015.

*Thu Về!

Thu đã về trên những lá cây
Hương thu lành lạnh, gió heo may
Mây trời bãng lãng giăng giăng khắp
Ôm cả ngày xưa, bóng dáng gầy!

Thu lại về đây, mang sắc màu
Thu về, Thu rực rỡ làm sao
Với Thu gợi nhớ không gian cũ
Những thuở đi qua, của thuở nào!

Thu đã qua rồi, Thu lại về
Nhìn Thu lắng đọng những say mê
Người ta đón nhận như tình cũ
Dan díu bên nhau,.. sự trở về!

Nguyên Thảo,
26/03/2015.

*Đi Vào Sự Tìm Hiểu Con Người!

*Tào lao Thế Sự 2. (tt)


Đồ Ngông tôi đặt tựa cho bài như thế nầy thì có vẻ là hơi quá đáng, không xứng tầm với khả năng của Đồ Ngông tôi! Nhưng như vậy nó sẽ làm cho chúng ta chú ý hơn khi đi tìm hiểu, và từ đó chúng ta mới có thể suy luận ra được nhiều vấn đề khác liên quan đến đời sống của con người, và chúng ta cũng sẽ không ngạc nhiên khi thấy những hiện tượng mà con người đã hành động cũng như là tạo tác, làm ra chẳng có nhiều nét “thiện” chút nào!
Có thể nói phần lớn những bài mà Đồ Ngông tôi viết được rút ra từ những quan sát, nhận xét trong cuộc sống thực tế, và phát họa khái quát những nét sinh hoạt mà con người đã, đang và sẽ sống thể hiện trong xã hội đầy bon chen, tranh đấu, giành giựt vì sự sống của thế giới vật chất nầy qua sự phân tích trên căn bản của Tâm Lý Học Phật giáo hay là Duy Thức Học vậy!
Người ta thường cho rằng Phật giáo không phải là một tôn giáo theo cái nghĩa của Tây Phương: (The belief in a god or gods and the activities connected with this), tất nhiên điều đó cũng đúng vì trong Phật giáo không có bóng dáng Thần Linh Tối Cao hay Đấng Sáng Thế nào cả. Nhưng, người ta có thể tìm thấy trong Phật giáo một triết lý thực tiễn, một con đường giáo dục, một cách thức thực hiện để tìm đến một kết quả cao cả cho chính mình cùng tha nhân, tìm đến một Chân Lý thích hợp với khoa học và lý luận mà con người không phải vướng mắc đến “siêu hình” để từ đó người hành giả tiến đến hiểu được mọi chuyển biến, thành tựu trong vũ trụ qua “Lậu Tận Thông” và trở về với Đại Thể là Cõi Phật Thanh Tịnh thoát khỏi Vòng Luân Hồi đầy trầm luân, đau khổ nầy! Đạo Phật là “một con đường”, “một phương cách hành trì” để đi đến mục đích “thoát khỏi đau khổ” mà Đức Phật chỉ là một con người “Chỉ đường, chỉ cách” mà thôi!
Theo quan niệm trên Đạo Phật không là một tôn giáo, nhưng cách thức hành trì để thoát ra khỏi tam thế ô trược nầy, cũng như tìm về cõi an vui thanh tịnh, thường hằng có thể hiểu được toàn chân lý vũ trụ thì Đạo Phật lại làm một nhiệm vụ cao cả hơn là của những tôn giáo đã được vẽ vời bằng những mơ tưởng đâu đâu của những thần thoại thoát thai từ những ảo tưởng do con người tưởng tượng mà nên.
Ngày xưa, Đồ Ngông tôi đã từng học Cách trí hay Khoa học thường thức thì con người gồm có năm giác quan: Thị giác là mắt, cách cấu tạo, công dụng và cách bảo vệ, an toàn, vệ sinh cho mắt. Rồi đến thính giác (Tai); Khứu giác (Mũi); Vị giác (Lưỡi); và Xúc giác (da, thân thể). Đến năm cuối bậc trung học thì lại đi vào Triết học để rồi lại học về Tâm Lý, Đạo Đức và Luận Lý như những bài nhập môn vào môn triết học để mình hiểu được tình cảm, lý trí, ý chí, cảm xúc.. qua các giác quan và não bộ hay là ý thức. Để rồi đến lúc tương đối gọi là già lại được tiếp xúc vào cái gọi là Duy Thức học hay còn gọi là Tâm Lý học Phật Giáo để có thể hiệu được chút ít về bản chất của con người
Trong bài nầy Đồ Ngông tôi muốn mời Quý vị về với một phần Duy Thức qua cái hiểu đơn giản của Đồ Ngông tôi để tìm hiểu về phần nào cái phức tạp trong cái ý muốn, hành động…đầy chuyển biến của con người!
Duy Thức cũng đề cập đến năm giác quan con người như khoa học thường thức, nhưng lại nhấn mạnh đến cái “Thức” tức là “những nhận thức” (hay là Thấy, Nghe, Hay, Biết) mà giác quan ấy đã đem đến, cộng với phần Não bộ tạo thành sáu cái: Lục Căn {Mắt (Nhãn Căn), Tai (Nhĩ Căn), Mũi (Tỉ Căn), Lưỡi (Thiệt Căn), thân, xúc giác (Thân Căn), ý, cái biết của não bộ (Ý Căn)}.
Lục căn nầy là những phần, bộ phận để con người tiếp xúc với ngoại cảnh bên ngoài (gọi là Trần). Lục trần đó là:
-Mắt (nhãn căn) để nhìn được màu sắc, hình dáng (sắc trần).
-Tai (nhĩ căn) để nghe âm thanh, tiếng động (thanh trần).
-Mũi (tỹ căn) để ngữi các mùi (hương trần).
-Lưỡi (thiệt căn) để nếm được các mùi (vị trần).
-Thân (thân căn) để sờ mó, đụng chạm mọi vật (xúc trần).
- Ý (ý căn) là những suy nghĩ về mọi vật, hiện tượng hữu hình lẫn trừu tượng (pháp trần).
Từ Lục căn của cơ thể để nhìn ra, nắm bắt được ngoại cảnh của Lục trần mà mới nhận định, xác định được màu sắc (đẹp xấu, vàng đỏ...) hình dáng (tròn, vuông…) (Nhãn thức); âm thanh du dương, êm dịu hay chói tai…(Nhĩ thức); mùi vị thơm tho, hấp dẫn hay thối…(Tỹ thức); mùi vị nếm qua lưỡi là ngọt, cay, đắng chát…(Thiệt thức); sờ mó, đụng chạm qua thân xác mới biết nhám, trơn, mềm mại thô cứng, ấm hay lạnh…(Thân thức). Như vậy qua Mắt, Tai, Mũi, Lưỡi, Thân người ta mới quan sát, nhận định, phân biệt, biết được ngoại cảnh qua các thức liên hệ, năm thức đó đi truớc để nhận định gọi là “Tiền Ngũ Thức” và rồi não bộ mới tổng hợp để có những Ý thức tổng quát mà người ta hiểu, biết về các vật, sự vật bên ngoài với mọi tính chất của chúng. Trong truyện “Tây du Ký” Sa-Tăng đại diện cho Tiền Ngũ Thức; Tôn-Ngộ-Không tiêu biểu cho Ý Thức.
Qua quá trình tìm hiểu, có lẽ Đồ Ngông tôi thích nhất là phần giảng của Hòa Thượng Thích Tâm Thanh vì Hòa Thượng có giải thích phân biệt đến phần Triết học trong dân gian và Duy Thức. Hòa Thượng có phân tích rằng: Trong Triết học chỉ có đề cập chỉ đến thức Thứ Sáu tức là Ý Thức của con người mà thôi! Với những nhận thức về thế giới bên ngoài của mắt (Nhãn thức), của Tai (Nhĩ Thức), của mũi (Tỷ Thức), của lưỡi (Thiệt thức), của xúc giác (Thân Thức) và cái suy nghĩ, nhận thức của con người (Ý Thức) để làm nên tri thức lưu lại mà Triết học ghi nhận chỉ có ngần ấy thôi. Nhưng trong Duy Thức Học của Phật giáo còn có hai thức khác rất quan trọng: Ấy là Mạt-Na-Thức và A-lại-Da-Thức. Mạt-Na-Thức người ta cũng coi đó là Căn gốc của Ý thức, nhưng ý thức đây không là ý thức để nhận định của tổng quát, mà là “ý thức cho bản thân của chính cá nhân ấy” (ý thức cho cái Ngã, cái Ta): Cái gì ngon người ta muốn giành lấy về cho mình, cái gì đẹp người ta muốn chiếm hữu, cái gì sướng người ta muốn được; đồng thời những gì cực khổ, xấu xí, dở… lại muốn đừa cho người (như Trư Bát Giới trong Tây Du Ký), và cũng trong phần nầy con người mới thấy mình cần lãnh đạo hay thống trị người khác, hoặc là đất nước “chúng ta”, dân tộc của “chúng tôi” phải là “bá chủ” để lãnh đạo thế giới! Mạt-Na-Thức còn được gọi là Thức Thứ Bảy vì trong 8 thức nó nằm ở vị trí “số thứ bảy”. Còn thức thứ 8, người ta gọi là A-lại-Da-Thức hay theo tiếng Hán Việt gọi là Tàng Thức có nghĩa “chỉ là nơi để chứa” (giống như “Túi chứa”) những nhân Thiện hay Ác hoặc không thiện không ác (Vô ký) mà con người đã tạo tác, đã gieo trong cuộc sống (Đường Tam Tạng trong truyện Tây Du)…để rồi tùy theo từng thời gian nào đó, một số những hạt giống ấy sẽ nẫy mầm và sự nẫy mầm đó quyết định cá nhân ấy sẽ đi vào vị trí nào (Lục đạo: Thiên, Nhân, A-tu-la, Ngạ quỹ, Súc sinh và Địa ngục) trong sự luân chuyển của Vòng Luân Hồi theo định luật Nhân Quả.
Với hai Thức sau (Mạt-Na-Thức và A-Lại-Da-Thức) mới giải thích được sự kéo dài mãi mãi của cõi đời nầy do nơi các “Nghiệp” mà chúng sinh đã tạo nên trong đời sống, và sự đầu thai cho kiếp sau để trả nghiệp; chứ nếu được sinh ra chỉ một kiếp rồi khi chết được lên Thiên đàng hay vào Địa ngục mà không tái sinh thì thế giới nầy sẽ không còn ai tiếp nối để tương tục cho đến bây giờ!
Tám Thức chính ấy là khởi nguồn cho các sự kiện, hành động liên quan đến sau nầy, được người ta gọi bằng danh từ chuyên môn hơn gọi là tám thức “Tâm Vương”.
(còn tiếp)

Đồ Ngông,
15/03/2015.

*Chúc Mừng Năm Mới!

*Chúc Mừng Năm Mới.

Một mùa Xuân mới, Tết đang sang
Muôn cảnh muôn hoa sắc rỡ ràng
Sắm vội những gì chào đón Tết
Hân hoan mọi thứ rước Xuân sang
Gặp nhau hớn hở dâng lời chúc
Tay bắt mặt mừng, kính mọi đàng
Phước Lộc vui vầy, đi với Thọ
Thành công, thịnh vượng trải vô vàn!

Nguyên Thảo,
15/02/2015.



*Mừng!

Mừng anh, mừng bác lại mừng tôi
Mừng hẳn chúng ta sống ở đời
Cho đến giờ nầy thân vẫn khỏe
Kéo dài năm tháng kiếp rong chơi
Thân nầy ít bệnh là coi được
Thể ấy bao năm một cuộc đời
Cứ lấy chiếc thuyền dùng đỗ bến
Thảnh thơi tâm thức, bến xa rời!

Đồ Ngông,
15/02/2015.

*Nhân Mùa Xuân Về!

Thời tiết chuyển dần, một năm nữa lại đến, mùa Xuân thay đi bộ áo cũ của toàn khung cảnh bên ngoài: Những lá non bung chồi, những chùm hoa thoát nụ vươn ra ngoài hưởng không gian bao la, rồi nở dần khiến cho đâu đâu cũng có dáng của mầm sống mới!
Ngày xưa khi mà người ta chưa biết đến khoa học, địa lý thì trời đất vẫn vận chuyển như vậy theo một chu kỳ của thiên nhiên, một vòng tròn bốn mùa để cho những con người nguyên thủy nhận xét từng giai đoạn mà ghi lại thành những lịch trình của thời gian. Khi tôi đến nơi cái xứ có bốn mùa tôi mới hiểu được cái gì thiên nhiên đã ban tặng đến cho nhận thức của con người, để con người tạo được những kiến thức, những kinh nghiệm truyền lại cho đời sau: Sau một mùa đông tàn tạ, ẩm ướt, lạnh lẽo của những luồng gió từ cực của trái đất thổi về, khiến cho nhiều nơi có tuyết rơi, hay là những trận bão tuyết kinh hoàng, mọi cảnh gần như dừng lại, vài loài động vật chìm vào giấc ngủ mùa đông mà người ta dùng danh từ Hán Việt “đông miên” để gọi nghe hay hay; hoặc người ta phải chật vật trong những cách ăn mặc để giữ đủ ấm cho cơ thể hay phải dự trữ thức ăn cho những tháng đông mà trên mặt đất người ta không thể làm được gì! Rồi người ta lại ngồi mà tưởng tượng cái “Vương Quốc” của “Ông Trời” có những vị thần cai quản từng mùa như người Hi Lạp đã thêu dệt thành những chuyện Thần Thoại hoàn chỉnh và nên thơ. Tôi đã từng mê những chuyện Thần Thoại Hi Lạp từ trên ghế nhà trường Sư Phạm khi Thầy Doãn Quốc Sĩ đi Mỹ về dạy lớp Đệ Nhị Niên của chúng tôi vào niên học 1968-1969. Tôi tìm thấy ở Thần Thoại Hi lạp có những điều vừa tưởng tượng vừa thích hợp theo con người chứ không giống như vài tôn giáo nào đó đã giải thích trên Kinh điển mà chẳng là hợp lý chút nào. Tôi thích nhất là con người là loài yếu nhất, không cao lớn, không biết xuống nước, không bay được lên trời… nhưng lại biết tự trang bị cho mình hoặc nối dài thêm những gì mà mình đã khiếm khuyết để tạo nên sức mạnh cho chính mình! Tôi thích chuyện nàng Pandora mở chiếc hộp quà tặng mà mọi thứ tai ương, dịch bệnh, mọi điều xấu xa lại bay đến với con người, nhưng lại còn được “Sự hi vọng”. Con người trong cuộc đời chịu biết bao nhiêu là đau khổ, nguy hại, bệnh tật, khó khăn nhưng vẫn nuôi “hi vọng” và sống thản nhiên cùng làm việc như mọi ngày!
Sau mùa Đông ảm đạm, lạnh lẽo thấu xương, thời tiết lại chuyển dần qua ấm áp. Sự ấm áp đó đánh thức muôn vật: Tuyết tan, rễ cây được ánh nắng un đúc lại phát triển, cây cối lại đâm chồi, nẫy lộc ra hoa và nàng Xuân được trang bị màu sắc mới với muôn hoa rực rỡ và muôn lá có màu tươi mát, dịu dàng. Con người lại cày xới đất lên trồng trọt, chim chóc lại tưng bừng hót ca… Cỗ máy lại vận hành theo một chu kỳ mới; để rồi cây kết quả, tạo hạt mà người ta sẽ thu hoạch vào mùa Hè hoặc đầu Thu, chấm dứt trước khi mùa Thu có những chiếc lá vàng rơi và bay bay theo gió. Cũng có thể từ những thay đổi thời tiết và kéo theo toàn cảnh của từng mùa mà người xưa đã đăt cho mùa Xuân, Hạ hay Thu, Đông. Và người ta ghi nhận từng thời gian của sự thay đổi trong nhiều năm để tạo thành lịch và có nhiều chi tiết. Lịch ở những nơi người ta quan sát theo sự xuất hiện, biến đổi của Mặt Trăng thì được gọi là Âm Lịch, và theo sự biến đổi từng thời tiết theo ngày, Mặt Trời thì được gọi là Dương Lịch!
Đến khi khoa học phát triển thì sự giải thích lại được rõ ràng hơn, và môn Địa Lý cung cấp cho con người những hiểu biết thực tiễn về bốn mùa với những biến đổi của nó.
Khoa học đã phát hiện ra rằng vì trái Đất của chúng ta không những vận hành chung quanh mặt trời theo quỹ đạo bầu dục, nhưng nó cũng xoay chung quanh nó theo một trục tưởng tượng Bắc, Nam với một góc độ là 23 độ 26 phút 21 giây. Chính vì độ nghiệng nầy mà ngày dài ngắn khác nhau và ánh nắng mặt trời rọi chiếu trên mặt đất cũng khác nhau, cùng với độ xa gần mặt trời của quỹ đạo trái đất quanh mặt trời mà các mùa được thành hình. Mặt trời rọi chiếu trên đỉnh của xích đạo (Equator) vào những ngày 21 tháng 3 và 23 tháng 9 hàng năm, nên những ngày ấy ngày và đêm dài bằng nhau; còn ngày 22 tháng 6 thì mặt trời rọi chiếu vào đường Bắc Chí tuyến (Tropic of Cancer) nên ở Bắc Bán Cầu vào mùa Hè, có ngày dài đêm ngắn (ngày dài nhất), nhưng ngược lại Nam Bán Cầu lại vào Mùa Đông (đêm dài nhất). Đến ngày 22 tháng 12 thì mặt trời rọi chiếu trên đường Nam Chí tuyến (Tropic of Capricon) nên ở đây là ngày dài nhất của mùa Hè (tất nhiên đêm là ngắn nhất) và ở Bắc Bán Cầu sẽ thuộc về mùa Đông. Khi mặt trời rọi chiếu vào đường xích đạo thì hai mùa của Bắc Bán Cầu và Nam Bán Cầu sẽ ngược nhau: Một bên mùa thu thì phía kia là mùa xuân hay nghịch lại!
Môn Địa Lý cũng cho ta biết được rằng những luồng đối lưu của gió trên trái đất: Gió từ Điểm Cực về Vòng Bắc hay Nam cực (Polar Front) trên mặt đất rồi lại lên cao và chuyển ngược về Điểm Cực ở trên không (Polar cell); gió từ đường Chí tuyến (còn gọi là Horse Latitudes) trên mặt đất di chuyển về Vòng Cực rồi lên cao và ngược về Chí tuyến (Ferrel cell); và vòng đối lưu khác của không khí là gió di chuyển từ Chí Tuyến về Xích Đạo (Intertropical convergence zone) trên mặt đất để rồi chuyển ngược lại ở trên cao (Hadley cell). Tùy theo những lúc luồng đối lưu ấy mạnh hay nhẹ mà thời tiết có khắc nghiệt thêm nhiều hay ít. Tôi ở trên xứ Nam Úc của nước Úc, nơi mà thời tiết thay đổi không chừng. Những ngày gió từ hướng Nam hay từ cực thổi về thì trở lạnh nhanh chóng, còn những ngày gió vòng vào nội địa (trong sa mạc) thổi ra thì độ nóng lại tăng cao. Theo như “biểu kiến” thì ngày chính Hè cho Bắc Bán Cầu là ngày 22 tháng 6, và cho Nam Bán Cầu là ngày 22 tháng 12, nhưng vì năng lượng mặt trời sưởi nóng mặt đất còn kéo dài ra cho nên những tháng lạnh nhất hay nóng nhất không phải vào đúng những ngày ấy mà lại thường trễ đi khoảng tháng trời.
Tôi cũng cám ơn những nhà khoa học và những nhà nghiên cứu địa lý đã cho tôi những hiểu biết căn bản để hiểu về thời tiết và các mùa. Thế là tôi hiểu được mùa Xuân là mùa đẹp nhất trong năm vì nó đem lại sự sống mới và một sinh hoạt mới sau một mùa Đông u ám, lạnh lẽo, tàn tạ, ngưng trệ, co ro… của con người. Có lẽ vì thế mà người ta tạo ra Lễ Hội mừng Năm Mới bước sang với biết bao là mơ ước tốt đẹp sẽ đến để xoa dịu cho con người được bớt đi đau khổ trong cuộc đời nầy! Những ngày đầu tiên của năm được người ta vui mừng Chúc tụng nhau với mọi điều tốt đẹp, vui vẻ để nuôi hi vọng cho một năm mới được nhiều may mắn và thành công mà người mình thường hay bình dân bằng danh từ “Ăn Tết”!
Và tôi lại viết bài nầy trong một hoàn cảnh “tréo ngoe” vì ngày Tết của quê mình hay mùa Xuân đến trong lúc nầy thì ở nơi đây (xứ Úc) đang vào những ngày nóng của mùa hè với nhiệt độ ngày hôm qua là 41 độ, và hôm nay là 39 độ Celcius. Đó chẳng qua là do trái đất quay quanh trục của nó với độ nghiệng là 23 độ 24 phút cùng 21 giây mà ra! Và tôi cũng không quên Chúc Tụng Quý Vị:” Một Mùa Xuân vui vẻ, một Năm Mới An Khang và Thịnh Vượng”! Thân chào,

Nguyên Thảo,
15/02/2015.