*Đường Đến Băng Hà! (12)

Trên du thuyền nếu chúng ta có nhiều sở thích thì du thuyền cũng làm cho mình trở nên sinh động. Mình có thể tham dự vào nhiều hoạt động khác như Tai Chi, Tập Thể dục, làm đẹp, Thử rượu, Casino, Xem Triển lãm, Mua sắm, Ăn uống, Dự đấu giá… kể cả lớp Nghiên cứu về Kinh Thánh hay làm Thủ công hoặc Xem phim, Ca hát, Tắm hồ, Trò chơi. Gần như những hình thức giải trí đều có, dù là có tiền hay không. Còn ăn uống thì tha hồ. Nhưng đối với chúng tôi thì không có những mục đích khác ngoài việc đi du lịch đến thăm băng hà, ngắm cảnh, “đi cho biết đó biết đây” chút ít mà thôi; cho nên du thuyền đối với chúng tôi không có nhiều hứng thú, nếu không nói là khá nhàm chán vì chỉ có ăn, ngủ, ngắm cảnh mà cảnh trên biển đâu có gì để ngắm. Du thuyền như là một phương tiện để đến nơi, thực hiện mục đích của mình.
Nói thế, chứ ít ra chúng tôi cũng đã trải nghiệm được ít nhiều cái lạnh, cái khung cảnh Canada vào cuối Đông đầu Xuân, được biết được cái sinh hoạt và cảnh trí ở một phần đất phía Bắc của Trái đất. Được chiêm nghiệm cái thích hay không của cái thú đi Du thuyền; và nhất là “Để thấy lại” cái không an toàn của chuyến vượt biển trên một tàu cây, nhỏ bé ngày xưa, để rồi ngẫm nghĩ “Tại sao xứ mình trong chiến tranh ác liệt như thế đó mà chẳng mấy người bỏ xứ ra đi, mà sao khi đất nước Thanh bình lại cùng nhau bỏ xứ ra đi, mình có phải “phản quốc” hay không? Mình có phải là không yêu nước, hay là “chế độ” khiến mình phải đi vì Thành phần lý lịch, vì Đấu tranh giai cấp, vì Quan điểm, vì cách Tổ chức của Hệ Thống kinh tế Tàn lụi, và nhất là “O ép” tất cả người dân vào thực hiện một đường hướng “Thảm não” mà chẳng thấy được sự tươi sáng của tương lai”! Rồi từ đó tôi lại nhớ về cái nhận xét nào đó mà người bạn tôi đã kể lại sau 75: “Thành phần trí thức là thành phần thiết tha với Chủ nghĩa trước nhất vì thấy cái lý tưởng tốt đẹp của nó, nhưng cũng chính họ là những thành phần bất mãn trước cả khi Chủ nghĩa bắt đầu thực hiện”, cái nhận xét đó khiến cho tôi đi tìm hiểu “Nguyên nhân” đến tận bây giờ, nhất là sau những biến động của Liên Xô và toàn khối Đông Âu. Chàng võ sĩ tính sai nước cờ, đường đi hay là đã “Thất một thế võ” trong một cuộc đấu? Một Chủ Nghĩa mang lý tưởng tốt đẹp cho toàn nhân loại, sau gần 70 năm thực hiện đã một sớm một chiều bị sụp đổ, mà trong quá trình thực hiện người dân ở đâu cũng đều có chống đối trong mọi thời kỳ, vậy thì chính nhà cách mạng nhân loại đã nói “nơi nào có áp bức, là nơi đó có đấu tranh” quả là không sai! Nhưng thói thường người làm sai chẳng thấy mình làm sai mà luôn nghĩ mình đúng, thế mới là chết Thiên hạ! Có người lại nói rằng: “Chính những người Cộng Sản đã giết chết Chủ Nghĩa Cộng Sản”, không biết điều ấy có đúng hay không?
Trong cuộc đời chúng ta luôn có nhiều điều khiến mình nghĩ miên man. Tôi cũng từng đã nghĩ miên man, nhưng chỉ nghĩ để mà chơi thôi vì thân phận “Mình lo mình chưa xong, có đâu mà lo chuyện thiên hạ”! Thế nên nay đành theo chiếc du thuyền nầy để lên đến “Băng Hà”, ở đây mới thật là những sông băng vì phần cuối của nó đổ xuống những dòng sông.
Theo từ trong tài liệu của Du thuyền thì ý tưởng về Công viên Quốc gia được thành hình từ thế kỷ 19 để bảo tồn những thiên nhiên đặc biệt, các nơi thuộc về văn hóa dưới sự chủ quyền công cộng. Đến năm 1864 khi Chính quyền Liên bang Hoa Kỳ cho Tiểu bang California quản lý khu Yosemite Valley với mục đích công cộng, tổ chức cũng như vui chơi thì 8 năm sau Quốc Hội tạo ra “Công viên Quốc gia” đầu tiên của Hoa Kỳ là Yellowstone, rồi sau đó bắt đầu cho các “Vườn Quốc gia” khác. Đến năm 1916 thì “Những Phục Vụ ở Parks” được hình thành.
Glacier Bay National Park là một Vườn Quốc Gia của Hoa Kỳ nằm ở Đông Nam Tiểu bang Alaska với diện tích khoảng trên 13 ngàn cây số vuông được thành lập vào cuối năm 1980. Nó đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 1979, sau đó là Khu Dự Trữ Sinh Quyển vào năm 1986. Nơi đây được xem là quê hương chính của người dân Tlingit địa phương; và những băng hà hiện nay thuộc Thời Kỳ Tiểu Băng Hà, còn vào Thời Đại Băng Hà cho đến 10 ngàn năm trước thì băng hà còn tiến xa hơn về phía nam. Khách du lịch đến đây chỉ bằng phi cơ hay là tàu. Vịnh Băng Hà nầy được Captain George Vancouver tìm thấy đầu tiên vào năm 1794, nhưng đến năm 1879 thì nhà nghiên cứu tự nhiên là John Muir đến viếng với nhóm người Tlingit địa phương. Qua sự diễn tả nơi nầy bằng những vần thơ thơ mộng, truyền cảm đã khiến Vịnh càng nổi tiếng hơn.

Canh o Glacier Bay

Trong những điều mà trong tài liệu của du thuyền phát cho từng phòng có giải thích vì sao “Băng có màu xanh dương (blue)?”: Vì các màu khác có độ sóng dài cho nên bị băng hấp thụ và nó chỉ phản chiếu lại màu xanh có độ sóng ngắn thôi. Tại sao ở Vịnh ta không thấy lạnh: Vì gió, thủy triều và khí hậu đại dương khiến ta thấy ấm hơn. Rồi nào là Vịnh sâu khoảng 3,000 m; bề mặt của Băng hà Margerie cao chừng 80 m cao và chìm dưới nước khoảng hơn 30 m; Băng hà Grand Pacific quá dơ vì do băng đi qua vùng đá, đất của thung lũng nên tập hợp đá và chất dơ. Quả thật như vậy, ngày xưa lúc còn học ở Trung học tôi đã có học về băng hà, băng hà kết tụ nhiều năm trên núi hay vùng cao, rồi do trọng lực, độ nghiêng, băng di chuyển lần về phía dưới qua các hẽm, hay thung lũng; trên đường đi nó bào mòn đất đá dù cứng hay mềm, sạch hay dơ và lôi cuốn chúng theo. Đến nơi nào đó nhiệt độ tăng lên khiến băng ta dần, còn lại sỏi, sạn, đá hoặc cát, đất bùn bị nước cuốn trôi đi. Điều đó trong ngày nay tôi sẽ được chứng kiến và kiểm nghiệm lại điều đã học xa xưa.

Bang ha tren dat (Terrestrial Glacier)

Tài liệu hướng dẫn còn lưu ý du khách đừng cho thú vật hoang dã ăn, hay giữ kỹ không để những vật dụng dễ rơi, gió thổi bay hoặc xả rác để nơi đây luôn sạch, đẹp, cùng giữ gìn cho những thế hệ sau đến đây tham quan. Đó là những điều đại khái mà chúng tôi được cung cấp về kiến thức cũng như những dặn dò cần tuân thủ để góp phần bảo vệ, bảo tồn khu vực nầy.
Còn phần tôi và anh Thới thì 6 giờ thức dậy làm phần vệ sinh cá nhân, rồi 7 giờ lên boong tàu ăn sáng ở nhà hàng “all you can eat” Horizon Court, cũng là nơi để ngắm cảnh Trời, Non, Nước. Điều ấy đúng như vậy, vì lúc nầy trời đã sáng và Du thuyền đang đi vào cửa ngõ của Glacier Bay tức là qua Sitakaday Narrows. Mặt nước yên, phẳng lặng, phản chiếu rõ rệt những vùng núi ở bên trên nó. Hai bên là vùng núi với tuyết đọng trắng từ trên đỉnh xuống hơn phân nửa, tạo nên hình ảnh trắng trên nền trời xanh lơ và nước phản ánh lại các màu sắc, hình ảnh, bức tranh thật là đẹp. Những hòn đảo với cây cỏ xanh xanh thêm phần duyên dáng. Không biết những con vật biển như cá voi, rái cá… mà tài liệu nhắc đến chẳng thấy ở đâu hay là chúng đi ngủ cả rồi. Tôi bắt đầu chụp hình lia lịa, vì mục đích đi Du Thuyền là chính ở nơi nầy, thế mà tại sao mình lại bỏ qua. Cầm “mobile phone” chụp tiện hơn, nên lần đi nầy tôi không sử dụng máy chụp hình, hơn nữa máy quay phim của tôi cũng chụp được nên tôi không từ bỏ những cái gì, nơi nào mình thích. Cứ chụp đi đã, rồi sẽ xem lại và bỏ sau.
Du thuyền đi đúng theo thời biểu ấn định như trong tài liệu cung cấp cho khách. Từ 6 giờ sáng, tàu đi vào Bartlett Cove, và đến giờ nầy gần 8 giờ sáng thì tàu đang đi ngang qua băng hà Queen Inlet. Lưỡi băng hà nầy chưa chìm vào nước, nó hãy còn ở trên đất liền, nhưng làm sao mình đến gần “băng điểm” (điểm băng tan) để quan sát điều đã học xưa kia, xem nơi đó có nhiều sạn đá hay không và những thứ đó với cỡ to là bao lớn. Thôi đành quay phim với ảnh gần hơn thôi! Bao nhiêu người đều đổ ra để xem các băng hà, rồi nhìn trên mặt nước trong vịnh để xem có cá voi, rái cá hay các sinh vật khác không. Nhưng chẳng thấy động tịnh gì. Du thuyền cứ từ từ đi và du khách cứ quay phim, chụp hình, đứng ngắm cảnh. Thỉnh thoảng nhiều người đi trốn lạnh, nhất là những người không ở xứ lạnh như tôi. Trốn lạnh hồi lâu lại nuối tiếc rồi chạy ra ngắm nhìn hình như không muốn để mất cơ hội, nhất là mình đã bỏ tiền, công sức để đi đến nơi đây!
Theo số liệu thì mỗi ngày chỉ có 2 chiếc du thuyền cỡ lớn, 3 chiếc tàu nhỏ chỡ người, 6 chiếc gọi là “Charter vessel” và 25 “private vessel” được vào thăm viếng trong vịnh. Còn về các băng hà thì: Khoảng 250 năm trước với băng phủ đầy nên chỉ có một băng hà rộng lớn duy nhất. Nhưng từ năm 1750 băng hà tan và lui dần về thượng nguồn khoảng 100 km, nên ngày nay có chừng 1,045 băng hà. Trong đó có 50 băng hà được đặt tên và 7 băng hà có phần băng chìm vào nước của vùng vịnh.

Canh o Glacier Bay.

Băng phần lớn từ các vùng có độ cao từ hơn 2,000 m đến 5,000 m, nhưng xung quanh vịnh chỉ có ngọn Mount Cooper là cao 2,066 m và Mount Barnard cao 2,504 m.
Du thuyền càng lúc đi vào càng gần với những băng hà, nên dù lạnh người ta vẫn đứng trên boong để quan sát. Tôi đứng lo mãi mê nói chuyện với anh Thới, anh Hiệp thì đột nhiên thấy trời sáng rỡ ra. Có thể ánh nắng chói chang, nhưng không hẳn là do ánh nắng. Trời trong xanh không chút mây gợn, mặt nước phản chiếu màu xanh ấy, rồi trong bóng của băng cũng lại là màu xanh khiến màu trắng băng tuyết lại càng trắng hơn. Một cảnh ngoạn mục như tranh, tôi lại nhìn trên boong tàu cũng có màu xanh, màu trắng tương tự khiến tôi có cảm tưởng như mình đang đi vào cơn mơ thần tiên nào đó.

Nguyên Thảo,
19/08/2018.

*Quê Người. (19)

Xe bắt đầu ra khỏi trại tiếp cư vào lúc khoảng gần 2 giờ rưỡi, chạy sang hướng đông khoảng chừng vài cây số thì rẽ sang tay trái chạy về hướng Bắc. Tôi chỉ biết thế, chứ tên đường hay gì gì đi nữa tôi vẫn chưa biết rành. Ngày Trọng chở đi tôi chỉ biết nơi đến, rồi lẩn quẩn lòng vòng nơi đó cho đến khi về; thì nay tôi chỉ cố định hướng mà thôi!
Xe lần ra ngoại ô nhà cửa thưa thớt, có những xóm nhà nhưng cũng không nhiều. Có vài nơi gần bên đường có những dãy nhà hình như lợp kiếng, có gì xanh xanh giống như người ta trồng gì trong đó. Mọi người cũng ngạc nhiên như tôi, vì tất cả chỉ đều là những người mới đến Úc hơn tuần lễ mà thôi. Trên đường đi xe cộ không nhiều, thỉnh thoảng có những xe cam-nhông lớn lướt qua hay chạy ngược về Thành phố. Hôm nay trời nắng tốt, ánh nắng không chói chang như ở bên mình, hay là tại trời ở đây đang vào mùa Thu. Có nhiều cây bên đường thay màu lá để cho tôi chiêm nghiệm lại những điều đã học được từ trên ghế nhà trường, mà lúc đó tôi chỉ tưởng tượng chứ chưa bao giờ được thực tế. Thế là từ ngày đi vượt biển cho đến nay tôi đã học được rất nhiều,.. rất nhiều thứ như trong tục ngữ ca dao mà ông bà ta đã nói: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” vậy!
Ngồi bên cửa sổ xe, tôi mãi mê ngắm nhìn qua cửa kính. Ừ, mà cửa nầy không mở được. Bên mình khí hậu nóng, cửa sổ xe được mở ra để cho mát, thoáng; còn bên nây cửa sổ xe buýt không mở được. Cho nên tôi chỉ nhìn ra bên ngoài qua khung kính. Những cánh đồng cỏ mênh mông hoặc gốc rạ còn đó, có người hỏi cô Tây cô cho biết đó là những cánh đồng lúa mì mà người ta đã thu hoạch rồi, cũng mới vừa dứt đây thôi. Xe đi qua những luống cây được trồng theo hàng dài nhưng lá đã trở màu vàng, hay vàng đỏ cô Tây cho biết đó là những hàng nho của vườn nho. Tôi nhìn ra thấy cánh đồng chạy dài thật xa mà thửa đất nào cũng rộng, tôi lại nhớ đến ngày học ở Tân Uyên, Thầy Tuyền nói ở xứ Tây người ta làm nông có đến mấy chục mẫu chứ không phải nhỏ như xứ mình, bây giờ tôi mới tin đến điều ấy, chứ lúc đó tôi vẫn còn “bán tín bán nghi”. Xe chạy khá lâu mà chưa đến nơi. Đến một chỗ cây xăng, cô Tây ngừng xe cho mọi người nghỉ ngơi và cô chỉ chỗ cho những ai cần đi vệ sinh, có vài người đi với cô vào tiệm mua đồ, đa số chúng tôi thì quay quần bên xe và nói với nhau về những điều thấy dọc đường cùng những ý kiến khác nhau.
Sau chừng 15 phút đồng hồ thì mọi người được kêu lên xe và tiếp tục cuộc hành trình. Xe cứ đi về phía Bắc. Xa hơn các cánh đồng được canh tác là những khoảng đất còn để trống tự nhiên, nhưng cây cối không nhiều và thấp. Xe chạy đến vùng đồi không cao lắm và vượt qua đó. Không lâu sau thì xe đi vào thị trấn. Cô Tây nói với mấy người ngồi gần kế là tới Kadina rồi. Thị trấn tương đối đông người, nhà cửa. Xe đến nhà thờ, chúng tôi xuống xe và được đưa vào trong Hội Trường. Từ đó, đoàn chúng tôi được đại diện là anh Trần Văn Khá cùng người bạn đi chung làm Thông dịch cho đoàn, vì tiếng Anh của anh giỏi nhất trong đám. Anh vốn là phi công trực thăng của chế độ Việt Nam Cộng Hòa có đi du học lái máy bay bên Mỹ. Anh qua trước chúng tôi không biết mấy list, nhưng anh và bạn cùng muốn đến đây với đoàn chúng tôi để tham quan Kadina nầy. Anh Khá làm việc với những người tổ chức trong Hội Nhà Thờ một hồi lâu, rồi sau đó đọc tên theo danh sách những người nào đến tối sẽ ngủ ở gia đình của người Tây nào; và gia đình đó có trách nhiệm lo cho những người ngủ về phương tiện.
Sự phân chia làm như cũng đã tính sẵn từ trước, cho nên cái danh sách được đọc nhanh chóng. Tôi, Thành và anh em của Liêm, Kiệt được phân về ngủ ở nhà ông có tên là LaWood. Hai ông bà đến nhận bốn chúng tôi cũng như các gia đình khác nhận người. Lúc ấy vào khoảng gần 5 giờ. Ông LaWood đưa chúng tôi ra xe chở về nhà ở ngoài ven thị trấn. Xong ông dẫn chúng tôi giới thiệu con cái của ông, hiện con gái lớn ông có chồng ở riêng là cô Cindy, ở nhà còn lại cô Sue và người con trai tên là Scott; ông lại dẫn xem các phòng ốc trong nhà, cùng chỉ phòng chúng tôi ngủ và đưa mỗi người một túi ngủ. Phần tiếng Anh thì Liêm đảm nhận. Sau đó, ông bảo chúng tôi lên xe để đưa ra đất nông trại của ông xem cho biết. Những máy móc lớn ông để ngoài đồng vì còn đang làm ở đó. Đất khu nầy có nhiều đá ông cần có máy để xúc, gom đá lại một góc khu đất nầy, bên kia là máy cày thật lớn. Ông cho biết chỉ có ông và Scott làm những việc đó. Rồi ông lại lái xe đưa chúng tôi chạy theo rìa khu đất của ông, khu đất ấy thật dài theo ước đoán có thể là khoảng hai, ba cây số. Từ đó lại rẽ sang trái, đi cũng cỡ đó thì lại vòng qua đường lớn. Ông chỉ nhà má ông ở trong kia, ở vuông đất ấy có nhiều con trừu đang ăn. Ông chỉ trồng lúa mì và chăn nuôi trừu. Ông lại rẽ trái đưa chúng tôi về lại nhà. Ông kêu chúng tôi tắm rửa để 7 giờ tụ tập nhau ở tại Hội Trường nhà thờ. Nói vậy, chứ vì vốn tiếng Anh không nhiều nên mọi chuyện tôi chỉ nghe loáng thoáng, hiểu mơ hồ, còn dịch lại là phần của Liêm vì Liêm ở Sài gòn có  học nhiều tiếng Anh và nhất là lúc học ở trường Quốc gia Thương Mại về ngành Hàng Hải.
Còn 20 phút nữa đến 7 giờ thì Ông, Bà LaWood kêu chúng tôi ra xe và ông lái đưa chúng tôi đến nhà Thờ. Đây là Nhà Thờ của Anh Quốc Giáo, có lẽ giáo dân của Nhà Thờ đều là gốc Anh, mà Ông Bà LaWood là người gốc Tô-Cách-lan (Scotland). Mọi người tập họp khá đông. Đúng 7 giờ, tất cả đều trong Hội Trường, bắt đầu cho buổi họp. Đầu tiên những người Đại Diện nói chuyện, chào mừng đoàn chúng tôi đã đến Úc và thăm viếng ở đây qua lời thông dịch của Anh Khá, rồi Anh Khá cũng Đại Diện đoàn để cám ơn Hội Nhà Thờ. Sau thủ tục ấy mọi người tự lấy thức ăn đã để sẵn trên bàn dài ở gần bức tường. Không biết những người khác có bỡ ngỡ không, chứ riêng tôi thì chẳng biết lấy món nào, cứ hỏi hay làm theo người sắp hàng trước mình. Cũng lấy dĩa giấy, cũng muỗng nĩa cùng các thức ăn. Tôi nghĩ lại mình mà tức cười, đây là lần thứ nhì lúng túng trong vấn đề ăn uống sau lần thứ nhất trên máy bay lúc sang Úc. Dù vụng về, bỡ ngỡ nhưng “thức ăn nào cũng vào đấy cả”, nói theo kiểu anh “chi viện” sau ngày 30 tháng 4. Tuy nhiên, mình vẫn cần học hỏi để làm cho đúng mới là quan trọng! Ăn xong, đem các dĩa, muỗng, nĩa bỏ vào thùng rác đã để sẵn. Như vậy người dọn dẹp chỉ túm bịt ni-lông cột lại là xong, không phải tốn công nhiều. Tiện thật!
Sau bữa ăn là hoạt động vui chơi. Có những người ca hát, nhưng chúng tôi chỉ nghe thôi, chẳng hiểu gì cả. Rồi đến phần trò chơi, những hình thức chơi tập thể được hướng dẫn. Cuộc gặp gỡ nầy kéo dài đến khoảng 9 giờ rưỡi thì chấm dứt để mọi người về nhà nghỉ ngơi, nhất là người trong đoàn chúng tôi đã phải đi xa trong ngày có nhiều mệt mỏi.
Về đến nhà, ông LaWood một lần nữa chỉ về cái “toilet” để ban đêm khi chúng tôi cần thiết, rồi chúc “ngủ ngon” và bọn tôi cũng chúc Ông Bà cũng vậy!
Quả thật giấc ngủ trong đêm nầy là khó, nhưng vẫn ngủ được vì quá mệt mỏi; chứ thứ nhất là lạ nơi, thứ hai chui vào trong túi ngủ đã là chưa quen, mà hơi người Úc thì lại có mùi “trừu” nên cũng làm cho mình khó ngủ. Từ hơi nầy tôi lại nhớ đến lần đầu tiên khi vào ăn ở căng-tin của Trung Tâm Tiếp Cư Pennington thì cũng đã ngửi thấy mùi nầy rồi!
Qua một đêm ngủ ở vùng quê, tương đối là hơi lạnh. Sáng dậy sớm, nhưng vẫn còn nằm ở trong phòng và không biết chừng nào người trong nhà mới dậy. Đợi khá lâu, nghe có tiếng động nhiều hơn thì chúng tôi mới dám héo lánh bước ra để làm vệ sinh cá nhân. Những câu chào hỏi đầu tiên buổi sáng cho một ngày mới. Trong lúc đó thì Ông, Bà LaWood và Sue lo chuẩn bị buổi ăn sáng. Khi ngồi đầy đủ vào bàn, mọi người nghiêm chỉnh để Ông LaWood cầu nguyện, rồi bắt đầu vào bữa ăn. Thỉnh thoảng thì những câu ngắn xã giao được trao đổi.
Khoảng 8 giờ rưỡi, Ông Bà LaWood lại đưa bọn tôi đến Nhà Thờ. Tất cả đều tập hợp đầy đủ ở đây. Qua cửa, mỗi người lấy một quyển Kinh Thánh bằng Tiếng Anh. Tất nhiên tôi cũng lấy, nhưng chỉ cầm trên tay, rồi đi theo Ông Bà LaWood đến chỗ ngồi. Đúng 9 giờ cuộc Lễ bắt đầu. Ông Giáo Sĩ tiến hành thủ tục buổi lễ, thỉnh thoảng mọi người lại lật Kinh Thánh rồi đọc theo. Có lẽ đa số chúng tôi chỉ ngồi có lệ chứ không hiểu và lật Kinh Thánh ở trang nào. Thế rồi buổi lễ cũng qua cùng với cái giỏ nhỏ mà mình tùy ý bỏ vào chút tiền lẽ nào đó, xem như là đóng góp vào Quỹ của Nhà Thờ!
Sau đó, từng đoàn xe lần lượt rời Nhà Thờ đi đến một sân vận động. Ở đây rất nhiều người, giống như là một cuộc Lễ Hội gì đó của địa phương. Có những người cưỡi ngựa chạy đua, có những trò chơi mà nhiều người tham dự như kéo co, nhảy bao bố, hai người cột chân vào nhau để chạy đua với nhiều cặp khác, xem thú vị. Ông Bà LaWood săn sóc, chăm hỏi chúng tôi nhiều điều từ chuyện ở Việt Nam đến cuộc sống hiện tại, hoặc giải thích trò chơi hay điều gì mà chúng tôi không hiểu. Hồi lâu thì được ăn uống, lần nầy tôi cũng quen được chút ít; và nhất là ban ngày sáng tỏ nên sự quan sát lẫn học hỏi dễ dàng hơn. Tôi lại làm quen được những con ruồi. Thật vậy, từ ngày tôi đến Úc đến nay khoảng gần hai tuần lễ nhưng chưa thấy hay bị ruồi bu. Hôm nay nắng ấm nên có nhiều ruồi; Lạ cho những con ruồi cứ theo con mắt của mình mà bu, mà chui vào. Đuổi nó đi một chút thì nó cũng lại đến, làm hai tay phải quạt lia quạt lịa.
Ông Bà LaWood ra dấu và kêu chúng tôi đi. Ông Bà đưa đến sân banh rộng lớn ở đó họ đang chơi môn thể thao gì đó, nhưng người xem chung quanh thật đông. Ông LaWood cho biết trong đội của Kadina có Scott (con ông) trong đó. Đội Kadina đấu với đội của khu vực khác, môn thể thao nầy có tên là Criket. Nhìn vào trong sân chỉ thấy những hình bóng mặc đồ trắng hay màu xanh sẫm chứ chúng tôi đâu biết cách chơi như thế nào. Có lẽ ông thấy chúng tôi không biết gì cho nên ông kêu ra xe.
Xe đi vào khu vực mỏ đồng ngày trước, bây giờ chỉ còn lại những hố sâu loang lỗ, để cho chúng tôi biết vị trí mỏ đồng lịch sử (tiền thân) của thị trấn Kadina. Những cây cối mọc lên không nhiều, không cao chắc do đá nhiều hơn đất hay là do ít mưa. Rồi kế bên là một sở thú nho nhỏ, có hai con vật biểu tượng cho xứ Úc là con Kangaroo và Emu. Ngày được phái đoàn Úc nhận cho định cư ở Úc thì người phỏng vấn lúc đó là Viktor có tặng cho cây kim gài trên áo với hình con Kangaroo màu vàng kim, nay tôi mới thấy con Kangaroo thật ngoài đời, còn con Emu mới dòm tưởng là con đà điểu. Nó hơi giống, nhưng bộ lông của nó màu xám lem luốt không đẹp hay hùng dũng như đà điểu. Hồi lâu Ông, Bà LaWood lại kêu ra xe và ông lại chở chúng tôi đi về hướng Tây.
Thì ra bờ biển cách Kadina không xa, nơi nầy gọi là Walleroo. Chúng tôi đi dạo trên biển. Mặc dù hôm nay trời nắng tốt, tuy nhiên gió biển hơi lâu làm tôi nghe lành lạnh. Cả Liêm, Kiệt, Thành cũng vậy. Có thể ông LaWood thấy được, sau khi ông nói với bà điều gì đó thì ông chỉ cho chúng tôi cái cầu được che kín chạy ra biển kia và giải thích đó là cái cầu chuyển lúa mì xuất cảng từ trong bờ ra tàu đậu ở ngoài kia để tàu vận chuyển sang xứ khác; rồi thì chúng tôi lại lên xe trở về. Đến một ngã tư nọ, ông rẽ ghé vào một cái nhà mà ông nói là nhà của vợ chồng Cindy, nhưng Cindy không có nhà, chỉ có chồng Cindy thôi!
Ông lại đưa về trung tâm Thành phố Kadina, nơi có khu thương mại. Ông cho biết Cindy làm cho một siêu thị và khi đi ngang một gian hàng sửa giày ở hành lang ông góp ý chúng tôi về sau nếu có thể làm nghề đó cũng được. Nhưng bà nhắc cho ông là tiếng Anh của chúng tôi hãy còn học hỏi rất nhiều. Ông gật đầu rồi thôi!
Đi một vòng qua nhiều nơi, rồi thì cũng đã đến giờ ông đưa bọn chúng tôi trở về Nhà Thờ để Philippa lái xe đưa chúng tôi trở về Trại Tiếp Cư. Tập hợp cũng vào lúc 2 giờ, và xe khởi hành vào lúc 2 giờ rưỡi. Chia tay quyến luyến, Liêm đại diện bọn chúng tôi cám ơn Ông, Bà LaWood và hẹn ngày gặp lại. Các người khác cũng chia tay với gia đình mà họ trú ngụ, làm quen trong hai ngày cùng vẫy tay chào tạm biệt.
Vượt đoạn đường dài xe về đến Trại Tiếp Cư khoảng 4 giờ rưỡi. Vừa xuống xe thì có một Bà Việt Nam có tên là Hoa từ Hội Phụ Nữ Đông Dương cũng vừa đến, gặp chúng tôi ngõ ý là Hội Phụ Nữ mời nhóm vào ngày Thứ Hai đến Hội Phụ Nữ ăn phở, có xe đến rước và đưa về. Không biết một người nào đó biết được thông tin thế nào mà khi nghe đến Hội Phụ Nữ bèn nói nhỏ với chúng tôi: “Người ta nói Hội Phụ Nữ nầy là Hội Phá Gia Cang”, chúng tôi ngạc nhiên hỏi: “Vì sao”? Thì ông ta nói: “Bà Sơ Nghĩa không có chồng, Bà Phó nầy bị chồng bỏ cho nên những gia đình nào có chuyện lục đục khi đến Hội Phụ Nữ thì được hướng dẫn là thôi nhau, cho nên từ đó người ta gọi Hội nầy là Hội Phá Gia Cang”. Nghe đến đây những người có gia đình đi theo đều có ý ái ngại, còn tôi thì chỉ có một mình, chưa hề hấn gì, nên cũng yên tâm!
Nói gì, chứ cũng lo về phòng cất đồ, rồi lại lên căng-tin cho một buổi ăn chiều. Trời chiều nay trở lạnh, tôi lại nhớ đến tình cảnh của vợ con đang ở nhà!

Nguyên Thảo,
05/08/2018.

*Đối Diện.

Tôi đứng lên
Nhìn tôi trên vách
Bao nhiêu năm ruột đói rã rời
Tôi vẫn lớn tiếng
Tung hô ngàn năm, vạn thuở
Cho một lần tuyệt thế khôn nguôi!
Tôi vẫn nhìn
Lạc quan trên đường đi tới
Đường thênh thang, không gì so sánh nổi
Nào tự do, công bằng, hạnh phúc
Cả bao nhiêu người, ai cũng sẽ như ai!
Đất nước tôi, đất nước anh
Không có gì là to với nhỏ
Trong tương giao ta chỉ lại là người
Cùng góp tay cho cuộc sống thêm tươi.
Nhưng than ôi,
Đó chỉ là lý tưởng
Đời gian nan cũng lắm cảnh trái ngang
Giàu sang, lớn nhỏ, chủ tôi
Cũng chỉ là tranh giành, áp bức, lọc lừa
Ai cũng muốn sướng, sang giàu, bốc lột
Ai cũng là thụ hưởng chẳng bỏ công.
Để chứng thực
Cho ước mơ là mộng ảo!
Tôi đối diện với mình tôi trên vách
Và khóc thầm cho một thuở tương lai!

Đồ Ngông,
22/07/2018.

*Đường Đến Băng Hà! (11)

Theo lịch trình thì sáng nay du thuyền đến Sitka, và chúng tôi sẽ được đưa đi thăm viếng Thành phố nầy vài tiếng đồng hồ. Trong tờ tài liệu và hành trình của du thuyền mà phòng chúng tôi nhận được hằng ngày cho biết là suốt đêm tàu sẽ đi về hướng Bắc, dọc theo bờ biển của đảo Chichagof, đi qua vịnh Sitka Sound để vào Thành phố nhỏ lịch sử Sitka.
Sitka là Thành phố nằm trên đảo Baranof tức là đảo phía nam của quần đảo Alexander với số dân là 9,895 người, là cộng đồng lớn thứ năm của Tiểu bang Alaska trên một diện tích là 7,434 cây số vuông. Nơi đây là đất sinh sống của người Tlingit từ hơn 10,000 năm trước. Nhưng đến năm 1799, Alexander Baranov và người Nga đến định cư ở Old Sitka. rồi năm 1802 người Tlingit vùng lên phá hủy nơi nầy và giết nhiều người Nga. Hai năm sau Baranov quay trở lại với lực lượng hùng hậu cùng chiến hạm tấn công người Tlingit gần sông Indian, khiến người Tlingit phải đầu hàng và rút đi. Từ đó người Nga định cư thường xuyên ở đây với tên gọi là Novo-Arkhangelsk mà Arkhangelsk là thành phố lớn nhất nơi Baranov được sinh ra.
Sitka còn là nơi đánh dấu sự kiện lịch sử chuyển nhượng Tiểu bang Alaska từ Nga sang Mỹ qua cuộc buôn bán với giá $7.2 million theo trị giá thời bấy giờ, với buổi lễ vào ngày 18 tháng 10 năm 1867 tại Castle Hill. Cho nên nơi nầy được xem là một National Historic Landmark, mà cũng là một National Park nhỏ nhất của cả Tiểu bang Alaska.
Sitka trước kia được xem là Thủ Đô của Alaska trong thời gian từ năm 1867 đến năm 1884 và sau đó thì trở thành khu vực và đến năm 1906 thì thủ đô được Thành lập ở Juneau cho đến ngày nay.
Đó là những tài liệu tổng quát về Sitka, còn chúng tôi thì đang trên du thuyền tiến thẳng về Sitka dù là ban đêm hay ngày. Thật ra thì chúng tôi cũng chẳng biết du thuyền chạy với vận tốc là bao nhiêu Miles hay cây số, và khoảng cách nơi nầy đến nơi kia là bao nhiêu. Không hiểu, những người có trách nhiệm trên tàu không cho chúng tôi biết hay người ta muốn tạo cho chúng tôi sự ngạc nhiên, thích thú khi mà những ngày cuối cùng người ta mới phát cho chúng tôi tờ lịch trình với số liệu đáng ghi nhớ gọi là “Log Of The Cruise”, trong đó từ Vancouver đến Sitka là 723 miles tính theo khoảng cách của hàng hải (Nautical Miles) mà 1 Nautical Mile bằng 1,852 m, tàu chạy với vận tốc là 15,3 Knots. Và trong đó, người ta cũng cho chúng tôi biết là đã đi qua những nơi nào và cần có sự hướng dẫn của người khác (pilotage) như: Vào sáng sớm lúc 5:42 phút du thuyền đi vào Blackney Passage và ra khỏi nơi nầy vào lúc 6 giờ. Rồi sau đó là Pine Island và đến Old Sitka Dock vào lúc 9:57 giờ.
Từ khoảng 9 giờ sáng sau khi chúng tôi đã ăn sáng ở Horizon Court thì trời cũng đã sáng rõ, du thuyền đi vào vùng biển của Sitka nên nhiều người đã lên boong tàu đứng nhìn, ngắm cảnh, chúng tôi cũng vậy với tính tò mò muốn biết đồng thời nhìn xem cảnh đẹp xung quanh. Những đảo với các ngọn núi đóng tuyết ở trên đầu hiện lên đẹp như tranh mà ở trên xứ Úc khó tìm được nếu không đi về đảo Tasmania hoặc lên những núi tuyết ở Victoria hoặc là New South Wales.

Vung bien Sitka voi nui Edgecumbe.

Mặt biển buổi sáng sớm phẳng lặng, im lìm thật là hiền từ, dễ thương in hình các ngọn núi, cùng các khu rừng rất rõ khiến chúng tôi ngắm nhìn một cách chăm chú, mà quên đi cái lạnh bên ngoài. Nói thế chứ hồi lâu cũng lạnh quá, khiến chúng tôi phải tìm nơi ẩn hoặc núp sau những tấm kính để tránh gió dù gió vẫn còn nhè nhẹ. Quả thật cảnh đẹp quá, tôi tha hồ ghi hình vào máy quay, thỉnh thoảng nhờ anh Thới chụp dùm vài bôi hình, rồi hai đứa đứng dựa vào lan can tàu vừa ngắm cảnh vừa tán dóc chuyện đời.
Rồi thì du thuyền cũng cặp vào cảng yên lành, sau hồi lâu các nhóm lần lượt rời tàu, xuống đất. Chúng tôi phải đi lên phía dãy nhà ở trên kia, chừng hơn 100m. Thì ra nơi đây là gian hàng bán đồ ăn uống lẫn hàng lưu niệm cho du khách. Nhưng chúng tôi chưa có thì giờ để xem qua vì còn phải đi ra phía sau đón xe buýt để xe đưa vào trung tâm của thành phố Sitka, mà chỉ vội lấy tờ báo quảng cáo Sitka kỷ niệm 150 năm được trao về cho nước Mỹ.

Du thuyen nhin tu Khu ban do luu niem.

Xe buýt đổ chúng tôi xuống trạm nơi có trụ cờ mà 150 năm trước cờ Mỹ được kéo lên ở đây. Và đây có phải là Castle Hill? Là nơi được đánh dấu Lịch sử quốc gia. Sau khi vệ sinh nhóm chúng tôi cùng kéo nhau đi dạo.

Khu Castle Hill.

 Tuy nhiên cảnh sông, núi, ụ thuyền tàu đẹp quá nên lại lẩn quẩn với chụp hình hoặc làm duyên, làm dáng. Rồi kéo nhau đi vào trung tâm thành phố. Đa số cũng là những dịch vụ buôn bán cho khách du lịch là chính. Những gian hàng bán đồ lưu niệm, ăn uống. Nổi bật là hình ảnh, tượng các chú gấu đang ngậm con cá hoặc là các Totem poles.

Canh nui, nuoc o Sitka.

Mặc dù trong tài liệu của du thuyền có giới thiệu đến các nơi hoặc các hoạt động tại Sitka, nhưng mọi người đâu có nhiều thì giờ để tham gia; mà họ chỉ đi nhìn, quan sát, hay ngắm nghía các món đồ trưng bày ở các tiệm bán hàng, quà để rồi mua chút đồ để làm kỷ niệm rằng: “Mình đã đến nơi nầy”! Nếu có đói thì kéo vào quán nào đó gọi là lót dạ.
Không biết Sitka rộng lớn bao nhiêu nhưng nơi nầy đã có thời gian dài được lấy làm thủ đô của Tiểu bang Alaska từ 18/10/1867 đến năm 1906, và sau đó nhường vị trí lại cho Juneau. Nổi bật nhất của Sitka là Thánh Đường Saint Michael’s của Đạo Chính Thống Nga được xây dựng vào năm 1848, là nhà thờ đầu tiên kiểu Nga xây dựng trên Bắc Mỹ có cách kiến trúc với mái vòm hình củ hành. Chúng tôi không đến gần đó để quan sát mà chỉ thấy nó từ đàng xa. Nhà thờ hiện tại là được xây dựng lại sau trận hỏa hoạn thiêu rụi nhà thờ cũ vào năm 1966. Ở Sitka tôi vào tiệm để mua một thẻ nhớ để sử dụng cho việc quay phim, phòng hờ thẻ cũ hết nửa chừng.

Ben thuyen Sitka.

Sau gần hai tiếng đồng hồ đi rong chơi trên đường phố, cửa tiệm ở Sitka và nhìn vào đời sống sinh hoạt của địa phương, tôi cũng mua được cái thẻ nhớ để quay phim và bộ áo mưa để gọi là làm kỷ niệm, rồi chúng tôi lại thả lần ra trạm xe buýt và đón xe trở về bến tàu. Dọc đường tôi mới nhìn và qua sát kỹ ngọn núi tương tự như núi Phú Sĩ của Nhật, theo tài liệu hướng dẫn thì đó là ngọn núi Edgecumbe nằm trên đảo Kruzof của Sitka, nó cũng là một núi lửa ngưng hoạt động cao 976 m. Nhìn trên hình thể thì nó cũng dễ coi, nổi bật, có gần phân nửa trên đầy tuyết nhưng dáng vẻ không cân đối và ngay đỉnh hơi lệch, không đều, Vì vậy dù khá giống nhưng cái nét vẫn không đẹp như núi Phú Sĩ của Nhật.
Xuống xe, chúng tôi vẫn lòng vòng trong khu bán đồ lưu niệm để xem “cho đã con mắt” chứ giá tương đối mắc, với những bộ đồ lông mà chắc trên xứ Úc không cần thiết như ở Alaska nầy. Đến 1 giờ 40 nhóm kéo nhau xuống tàu. Khi lên phải làm thủ tục trình giấy, những đồ đạc được đưa qua máy để kiểm tra. Trước khi về phòng nghỉ ngơi, chúng tôi phải ghé qua Horizon Court để làm một bữa ăn trưa. Đi du thuyền cho tôi một kinh nghiệm là giờ giấc tham quan trên bộ không nhiều vì khi xuống tàu đã tốn tương đối khá nhiều thời gian, rồi cần phải trở về tàu sớm do sợ phải bị trễ giờ mà đến cỡ từ 4, hay 6 giờ là tàu nhổ neo, mình phải có trên tàu. Còn chuyện “book tour” thì tôi chưa biết vì trong chuyến đi nầy tôi chưa từng làm. Nhưng đi tàu thì sướng mấy điều là giá tương đối rẽ, ăn ngon, phủ phê và ngủ bao nhiêu cũng được: Lý tưởng cho việc an dưỡng, nghỉ ngơi hay người ta nói tắt lại là “nghỉ dưỡng”!
Đến 6 giờ rưởi chiều thì tàu nhổ neo, ra khơi trở lại, để rồi đêm đó “tàu cứ đi và chúng tôi cứ ngủ” sau bữa ăn tối ở nhà hàng Botticelli.
Tất nhiên trong phòng chỉ có anh Thới và tôi cho nên trong chuyến đi nầy, tôi và anh tha hồ nói chuyện ngày xưa và cũng có rất nhiều chuyện đời để nói. Nói đã, khi cơn buồn ngủ đến, chúng tôi mới tắt đèn đi ngủ.
Sáng ngày mai, du thuyền sẽ đưa chúng tôi đến khu vực băng hà mà ở đó là nơi có nhiều lưỡi băng hà đổ ra. Như vậy, chúng tôi cũng đang trên đường “Đến Băng Hà”, mà Quý vị cũng đừng nghĩ chúng tôi là những vị Vua Chúa, Nữ Hoàng đang trên đường đi đến “Tiêu Tùng” (Băng Hà) để chấm dứt cuộc đời.
Chiều ngày, những người phục vụ phòng cho khu vực phòng ngủ của chúng tôi cũng đã phân phát cho từng phòng những tài liệu sinh hoạt trong ngày, cùng tài liệu, bản đồ về Glacier Bay National Park nầy với những chi tiết khái quát để du khách có thể mường tượng hiểu băng hà ở đây như thế nào!

Nguyên Thảo,
31/07/2018.

*Quê Người. (18)

Với khoản tiền nhỏ đầu tiên nầy, tôi phải nghĩ đến những gì cần thiết phải mua: Mua cái sô để giặt đồ, xà bông, bàn chải đánh răng, kem và khăn tắm. Tôi đến phòng Tịnh hỏi nơi nào để mua, Tịnh cũng tính đi mua vài món đồ nên Tịnh sẽ dẫn tôi, Thành đến cái siêu thị gần đây. Chúng tôi băng qua vài con đường đi gần cây số thì đến siêu thị. Dọc đường Tịnh cũng chỉ tôi cái Bưu Điện để bỏ thư, cái Ngân hàng để rút tiền, nơi nầy là tiệm thực phẩm Á châu của người Việt và nơi đó là tiệm bán quần áo cũ. Tịnh nói mình cần biết để khi nào cần cái gì thì mình kiếm cho dễ. Tôi lại nghĩ mình còn phải từng bước học hỏi và chú ý thật nhiều giống như một đứa trẻ thơ mới vừa biết đi: Vừa học hỏi lại vừa nhìn đời, cái gì cũng mới lạ đối với nó. Rốt cuộc tôi cũng mua được những món đồ cần thiết cùng với cái gương, kéo cắt tỉa tóc và cái dao lam để có thể tự cắt hoặc bạn bè giúp dùm giống như thời kỳ đang ở trại tị nạn.
Vừa về đến phòng tiếp cư thì được tin: Ngày mai tại dãy phòng có nhân viên di trú làm việc sẽ có buổi học đời sống mới cho những người đi Kadina do nhân viên người Việt thuộc Sở Di Trú phụ trách. Nghỉ ngơi trong chốc lát thì lại đến giờ ăn trưa.
Trưa nay tôi lại ngồi ăn với Kim. Kim là người tôi quen từ lúc ở trại Sungai Bési, qua Úc cũng cùng chuyến bay (hay cùng List). Kim là người Bắc, nhà ở Tam Hiệp gần Hố Nai, Biên Hòa. Tôi nói chuyện với Kim hồi lâu thì Kim rủ tôi đi đến chùa Việt Nam chơi, vì người ta chỉ Việt Nam có cái chùa gần đây. Tôi với Kim, hai đứa theo sự chỉ dẫn cũng mày mò tìm được cái chùa. Trên bảng thì để tên “Chùa Pháp Hoa”, nhưng hai đứa cứ nhìn nhau: “Biết phải cái chùa đây không, sao giống cái nhà quá vậy?”. Thế rồi hai đứa cứ đứng ngần ngừ trước cửa mà không dám bước vào. Hồi lâu có ông đẩy cửa bước ra hỏi : “Mấy cháu đi chùa hả?”, chúng tôi trả lời thì ông ấy bảo: “Ừ! Thì mấy cháu cứ vô, Ông Phật ngồi ở trỏng đó, vô lễ Phật đi”. Vừa thấy lạ lùng, lại vừa nghe nói vậy thì hai đứa lại càng cảm thấy lạ hơn. Rồi cuối cùng chúng tôi không vào nữa mà quay trở về trại tiếp cư để nghỉ ngơi. Tôi lấy tập vở ghi chép những từ ngữ tiếng Anh từ khi còn ở Sungai Bési coi lại, nhớ được chữ nào hay chữ nấy, chứ học để nhớ nhiều thì tôi đã mất khả năng trí nhớ từ năm còn học lớp Đệ Nhất sau những biến cố do những người lính “hùm xám” của địa phương mang lại. Còn Thành sau khi ăn ở căng-tin thì nó đã đi dạo đến giờ vẫn chưa về. Xem không biết bao lâu thì lại ngủ quên cho đến khi Thành kêu tôi dậy để lên căng-tin ăn bữa chiều.
Ăn xong, tôi trở về phòng để hoàn tất thư gởi về cho gia đình, cùng với ba má tôi, nhằm gởi đi sớm chừng nào hay chừng nấy. Tôi cần có giấy tờ để lo thủ tục bảo lãnh cho gia đình. Mỗi ngày qua đi là mỗi ngày tôi lại bị đè nặng về trách nhiệm với vợ và các con; tôi thừa biết họ đang bị nhiều áp lực trong cuộc sống vì lý do lý lịch và thuộc thành phần mà nhà nước đánh giá. Các điều ấy tôi đã nhận thức được rất rõ từ khi còn đi dạy trong những năm đầu tiên sau ngày “đất nước giải phóng cũng như thống nhất”! Trời chiều nay trở lạnh, tôi mở sưởi để sưởi ấm căn phòng nhỏ và lên giường ngủ sớm. Thành về lúc nào tôi không hay!
Sau bữa ăn sáng, chúng tôi là những người qua Úc cùng chuyến bay, hay nói cách khác là chung một “list” (danh sách) lại kéo nhau lên phòng của nhân viên Sở Di Trú làm việc đợi chờ để đến 9 giờ rưởi có người nói chuyện. Giờ đã đến, nhân viên Sở Di Trú là người Việt, ông tự giới thiệu là Nguyễn Văn Y và chuyện hôm nay ông muốn nói là đôi nét về cách thức giao thiệp với người Úc trong các cuộc tiếp xúc. Ông còn nói thêm: “Đúng ra là ‘lớp đời sống mới’ chưa được bắt đầu, tuy nhiên vì đoàn được Hội Nhà Thờ trên Kadina mời thăm viếng vào ngày mai nên ông phải nói với đoàn về những điều cần biết khi giao tiếp”. Từ giây phút đó, anh Y đã cho chúng tôi những kiến thức căn bản, những điều cần tránh và những điều cần làm khi giao thiệp với những người Úc. Ngồi nghe mà tôi cứ suy nghĩ về “anh Y” nầy, không lẽ anh là người mà tôi đã từng gặp vào những ngày cùng nhau công tác trong trại tiếp cư cho người tị nạn Bình Long, Phước Long, Dầu Tiếng ở Gò Đậu trong thời kỳ chiến tranh ác liệt của năm 1972, mà người ta còn gọi là “Mùa Hè Đỏ Lửa”, “đúng là anh ấy” hay là anh Y nào khác đây? Chẳng lẽ tên lại trùng tên! Tôi nhớ đến anh Y của năm ấy vì tên anh chỉ là một chữ Y. Thôi thì cứ coi như là “tên đã trùng tên”!
Rời Hội Trường, về phòng Bác Vỹ kêu qua phòng Bác và Bác Phương uống trà, nói chuyện chơi. Chuyện chung quanh vẫn là kế hoạch tới sẽ làm gì? Lo làm thủ tục bảo lãnh, chứ chưa nói đến chuyện gởi quà về gia đình để cứu nguy trong hoàn cảnh “nguy khốn” về kinh tế hiện thời, trong cái nền kinh tế èo uột của đất nước của chế độ “Quốc Doanh” và “Bao Cấp”. Nói thì nói, bàn thì bàn, tính thì cứ tính, chứ chưa có điều kiện nào để thực hiện cả. Chúng tôi hiện tại giống như những loài “lột xác”, với thân thể “mềm nhũn” không thể làm được gì cả, mọi thứ đều phải từ từ học hỏi, cái gì cũng xa lạ, ngôn ngữ cũng không đủ để diễn tả một thứ gì nhỏ nhoi thì làm sao nói đến những gì to lớn hơn. Nhiều thứ ưu tư mà chúng tôi cần phải đối phó lẫn vượt qua! Tôi chợt nhớ mình phải gởi thư về cho gia đình nên nói với hai Bác cần phải đi. Vừa ra cửa thì gặp Tịnh, nói chuyện với nhau Tịnh cho biết cần đi Bưu Điện và mua ít đồ. Tôi muốn đi cùng với Tịnh.
Có lẽ gần trung tâm tiếp cư nên thường xuyên có người Việt vì vậy Bưu Điện có nhân viên Việt Nam khiến việc gởi thư của tôi tương đối dễ dàng hơn. Gởi được thư tôi nghe lòng mình nhẹ nhỏm dù cái thư đến gia đình còn theo đoạn đường dài: Vì tôi gởi về Việt Nam nên thư sẽ chậm chạp chẳng biết đến khi nào nó về đến Sài Gòn ở địa chỉ nhà Cô Ba Thưa (chị Cô Cậu với Ba tôi), rồi từ Cô Ba Thưa để về đến gia đình tôi. Nó cũng là một chặng đường đầy cam go!
Trở về đến phòng, tôi cần nghỉ ngơi và lấy những tài liệu học tiếng Anh gom góp được từ bên đảo và trại Sungai Bési xem qua để nhớ được chữ nào hay chữ nấy, vì theo những người đi trước cho biết là sách hay tự điển ở nước thứ ba khá hiếm hoi, rất khó tìm. Thoáng chốc lại đến bữa ăn chiều.
Lên căng-tin những người trong “list” chúng tôi thường bàn đến chuyến đi ngày mai, cần chuẩn bị những gì, nhưng chúng tôi đâu có gì đâu để chuẩn bị, chỉ ngoài quần áo thôi. Nhưng chuyện đi ngày mai không phải là đi từ sáng sớm mà đến khoảng quá trưa mới khởi hành. Như vậy là chúng tôi còn ăn ở căng-tin được bữa ăn trưa.
Tối nay lại có người đến thăm Bác Vỹ, Bác Phương. Hai Bác lại rủ tôi sang chơi, nói chuyện cùng nhau và uống trà. Có lẽ do nơi những người này ngày xưa có ở trong quân đội, nên họ gọi Bác Vỹ là Trung Tá. Bác Vỹ tươi cười: “Thôi! chuyện đó lâu rồi! Bỏ đi! Bây giờ sang đến đây thì tớ cũng bao nhiêu người khác thôi, lãnh trợ cấp, cũng là người tị nạn như nhau. Cứ kêu tôi là anh Vỹ được rồi”! Hai ông ấy lúc đầu hơi ngại, nhưng rồi sau đó cũng theo lời Bác Vỹ, họ gọi Bác Vỹ là anh chứ không còn xưng hô theo kiểu quân đội ngày xưa nữa. Điều ấy làm tôi càng nễ phục Bác Vỹ hơn nữa, ngoài tính điềm đạm, từ tốn vốn có của Bác. Chuyện, tâm tình nhau cho đến khoảng 10 giờ tối thì hai người kia tạ từ. Thực ra tôi chỉ ngồi nghe họ nói chuyện với nhau, chứ tôi chẳng biết gì để nói hay hỏi. Bác Vỹ, Bác Phương hỏi khách về cách sống, cách sinh hoạt ở nơi nầy ra sao, và mình cần chuẩn bị những gì để thích ứng với xã hội, và tình hình người Việt tị nạn của mình thế nào; tức là những vấn đề “muốn biết” và cần tìm hiểu về đời sống trên xứ người mà nó đã vốn rất xa lạ với nếp sống, lẫn sinh hoạt trên quê nhà, hay kể cả ở vài nếp sống của vùng Đông Nam Á.
Sáng rồi, tôi, Thành, Bác Vỹ cùng Bác Phương lại lục tục kéo nhau lên căng-tin để cùng mọi người ăn bữa sáng. Lúc đầu ăn những món ăn của Tây mình còn háo hức, ăn mãi rồi cũng ngán, nhất là món “Jam” (mứt), nó trở nên ngọt quá. Món bánh mì nướng lại khô khan. Thế là kiếm món khác để thay đổi, nhưng rồi lại lòng vòng cũng bao nhiêu đó; giống như cuộc sống hiện tại ở trong trại tiếp cư chẳng có gì để làm ngoài ăn uống, ngủ, đi long nhong. Ừ, mà chiều nay chúng tôi lại có dịp đi xa hơn.
Trong bữa ăn trưa, có người cho hay đoàn chúng tôi sẽ khởi hành vào lúc 2 giờ chiều do cô Tây làm việc ở dưới Cộng Đồng sẽ đưa đi, hình như tên cô là Philippa thì phải. Đúng 2 giờ chuyến xe buýt đến mà người lái là một người phụ nữ. Chúng tôi cứ trầm trồ, cô ấy giỏi quá lái được cả xe buýt lớn nữa! Có người biết giải thích rằng: “Vì đi và ở lại qua đêm, nên cô ấy phải lái đưa đoàn đi, chứ mướn xe có tài xế khá bất tiện, nhưng cố ấy lái cũng giỏi lắm”! Mọi người thán phục vì cô ấy là một người đàn bà mà lại lái xe lớn Thán phục do theo kiểu cách nhìn hay quan niệm ở xứ mình đó mà!

Nguyên Thảo,
22/07/2018.

*Đứng Chựng!

Tôi đứng chựng mười năm
Mười năm tôi đứng chựng
Tôi bước ra khỏi dòng chảy của con người,
Trèo lên đỉnh cao mà đứng
Đứng nhìn thiên hạ cứ mãi qua đi!
Tôi tưởng tôi lên đỉnh cao là hơn cả
Và nghĩ rằng: Ta giống một thiên thần
Vị thiên thần với tất cả quyền năng
Điều khiển cái xã hội xô bồ, xô bộn dưới kia
Trở thành cái trật tự đầy ổn định
Và công bằng, tiến bộ, giống hẳn một Thiên Đường!
Nhưng chuyện đời
Không lạ!
Nói một đàng, nhưng chuyện làm lại chẳng xong
Lý thuyết là mơ, thực hành là thực
Chưa kể chi là chuyện ân oán, hận thù
Sự bực tức tạo nên điều phản ứng.
Mọi rối rắm lại xảy ra
Tôi tối tăm mặt mũi
Luôn tìm đường giải quyết cho xong
Nhưng càng áp bức lại càng thêm nội loạn
Càng chuyên quyền thì lại khiến kiêu căng
Tôi đối tôi mệt mỏi cả rồi
Tôi bước xuống để cho lòng thơi thả
Nhưng tôi lại vào vòng cuốn chơi vơi
Vì tôi đã lâm vào nơi lạc hậu
Người thời tôi đâu mất tự lâu rồi
Tôi lủi thủi, đi phía sau cùng buồn tủi!

Đồ Ngông,
22/07/2018.

*Quê Người. (17)

Theo lịch trình hôm nay chúng tôi được văn phòng trại tiếp cư có xe buýt đưa đến bệnh viện phổi ngoài trung tâm Thành phố Adelaide (mà người ta thường gọi là City) để khám chuyên về phổi. Đó là thủ tục mà mọi người khi đến Úc đều phải trải qua để phòng ngừa bệnh lao và các thứ bệnh về phổi trong kế hoạch phòng chống về các bệnh truyền nhiểm do người mới nhập cư có thể đem vào, vì nước Úc muốn bảo vệ cho mọi người dân không vướng vào những bệnh ấy.
Sau khi ăn sáng xong, chúng tôi tập họp ở phía trước văn phòng của trại để đợi chờ xe buýt đến, kể cả những người đến Úc cùng ngày với chúng tôi, nhưng họ có thân nhân ở ngoài nên không cần ở trong trung tâm tiếp cư.
Đường đi trong khoảng thời gian nầy có nhiều xe, dọc đường thường hay bị kẹt xe ở nhiều đoạn nên xe phải chạy từ từ. Dọc hai bên rất ít các phố lầu, hay những tòa nhà cao ốc, đa số là nhà trệt, có từng vuông đất giống như các khu vực gần trại tiếp cư mà chúng tôi đã thấy, hay các khu vực chúng tôi từng đi qua. Mãi đến khi đến “City” thì mới thấy có nhiều nhà cao tầng nối tiếp trên một khu vực khá lớn với nhiều cây xanh, đường sá rộng rãi và xe cộ tiếp nối nhau trên những trục giao thông, với hệ thống đèn đường tự động. Nhưng dù là nhà trệt hay phố lầu đều theo một thứ tự chứ không hỗn độn như ở bên mình. Nhìn qua hai bên đường tìm mãi chẳng thấy con hẽm nào kể cả những khu vực ở gần trại tiếp cư.
Đến bệnh viện phổi xe vào chỗ đậu, chúng tôi lần lượt xuống. Tất cả hơn 30 người được chị Thông dịch đón tiếp và hướng dẫn, chị tự giới thiệu là chị Hoa có trách nhiệm thông dịch, hướng dẫn cho đoàn trong buổi nầy. Công việc khám và chụp hình phổi cũng khá là bận rộn, chị Hoa phải thông dịch cho từng gia đình, nên thời gian kéo dài cũng khá lâu mới hoàn tất hết. Xong xe buýt đưa đoàn về lại trại tiếp cư còn kịp vào giờ ăn trưa của căng-tin, tức vào khoảng gần 2 giờ. Rồi về phòng nghỉ ngơi, tôi vội lấy thư ra viết tiếp để gởi về cho gia đình, càng sớm càng tốt, nhất là để có những giấy tờ cần thiết để tôi có thể làm hồ sơ bảo lãnh cho gia đình. Riêng Thành còn đi rảo đến các người quen.
Thời gian qua cũng nhanh, chợt một chốc thì lại đến giờ ăn chiều. Tôi đi cùng Bác Vỹ, Bác Phương lên căng-tin. Hàng đã dài vì chiều nay có những người Thổ dân (chủ nhân của đất Úc nầy, mà mọi người thường gọi họ là Úc đen, để phân biệt với những người Úc đến từ Âu Châu hay gọi bằng một danh từ khác là Úc trắng), nghe nói rằng họ từ sa mạc được đưa về đây để tham quan vài nơi trong vài ngày. Phải nói, từ ngày đặt chân lên xứ người tôi đã học và phải học hỏi rất là nhiều điều dù nơi đó là đảo tị nạn Bi-đông, hay trại chuyển tiếp ở Sungai Bési trên đất Mã-Lai; hoặc nhìn lại chính mình trong cuộc sống và nhất là phong thái của những dân tộc mà mình được tiếp xúc, cái nhìn của tôi được vươn ra một không gian rộng lớn hơn và cũng từ đó tôi muốn kiểm nghiệm thực tế những điều đã học, những kiến thức đã tiếp thu lúc còn trên ghế nhà trường, mặc dù trong khoảng thời gian ấy mình vẫn chưa biết tương lai mình sẽ về đâu và như thế nào! Người xưa nói: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn” quả là đúng quá đi thôi! Nói chung từ khi từ giã quê hương, mỗi bước đi hay từng ngày tôi phải chứng kiến cùng đối diện với những điều lạ, nhất là trên “xứ người”. Thế cho nên sự học hỏi, chú ý, hay cách hành xử cũng phải ứng biến theo từng thời gian. Với cuộc sống của người Tây Phương trên xứ Úc nầy khiến tôi lại càng thấy mình lạc lỏng hơn nếu không có em tôi, Trọng hay những người vừa quen, cùng những người qua đây chung một chuyến bay.
Lấy thức ăn xong, tôi ngồi cùng bàn với Bác Phương, Bác Vỹ, Thành. Trong lúc đó, Bác Vỹ hỏi tôi: “Chú mầy có dự tính gì về tương lai chưa”? Tôi thành thật trả lời: “Chưa Bác ơi! Để từ từ rồi tính. Ngôn ngữ (tiếng Anh) thì chưa rành, nghề nghiệp coi như không, chắc đành thả trôi theo con nước, tới đâu thì tính tới đó vậy”! Câu chuyện còn đương tiếp nối thì anh Nguyên đến cho hay: “Anh Vỹ, nghe nói cuối tuần nầy, list (những người qua cùng một chuyến bay từ Sungai Bési sang Úc) của mình được cô Tây nào đó làm việc dưới Cộng Đồng (Cộng Đồng Người Việt Tự Do) đại diện cho Hội Nhà Thờ ở đâu đó mời lên đó chơi, anh có biết không”? Chúng tôi hỏi lại, có người biết chỉ bảng dán thông cáo ở văn phòng thông tin. Xong bữa ăn, Bác Vỹ dẫn chúng tôi đến đó để xem thông báo. Bác Vỹ là người tương đối thạo tíếng Anh, Bác dịch lại cho chúng tôi. Như vậy cuối tuần nầy có xe buýt đến rước chúng tôi đến Kadina để tham quan trong hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật.
Tôi không về phòng liền mà thả qua phòng của Lê Nguyên Tịnh, anh bạn cùng vượt biên với tôi trên cùng một chuyến, và cùng nhau tát nước khi nước tràn vào trong tàu để ôn lại chuyện ngày xưa. Tịnh qua đây trước tôi cả tháng, vẫn còn ở trong nầy và đợi chờ vào lớp học tiếng Anh cho người mới tới. Còn Thanh Sơn và Hiệp thì đã ra ở bên ngoài, nghe nói Hiệp tính chuyển sang tiểu bang khác “Melbourne” vì phần lớn những người trên chuyến tàu vượt biên của tôi được phái đoàn Úc nhận đều đến Melbourne hơn là Sydney, hay ở các tiểu bang khác. Tôi ngồi với Tịnh cũng khá lâu mới về phòng, đêm nay trời khá lạnh, Thành đã mở lò sưởi tự bao giờ. Tôi nằm trên giường mà trằn trọc không ngủ được, tôi lại nghĩ về gia đình, vợ con tôi!
Sáng hôm sau, tôi dậy khá trễ vì đêm hôm không ngủ được nhiều. Thành đang viết thư cho gia đình, cùng bạn bè của nó. Bác Vỹ gõ cửa rủ đi ăn sáng. Thành dẹp viết thư, tôi ngồi dậy sửa soạn đi vệ sinh ngoài phòng công cộng, rồi mặc quần áo đi lên căng-tin sau.
Bàn Bác Vỹ đã đủ người, các bàn khác thì đã có các người di dân khác ngồi rồi (vì nơi đây là tập trung các người tị nạn từ các nơi khác đến); Họ từ Ba-Lan, Liên Xô hay ở vài nơi nào đó được Úc nhận để định cư ở tiểu bang Nam Úc nầy. Thành kêu tôi đến bàn của nó, ở đó đã có hai người nó quen: Cô Ái và chị Nhi. Được biết anh Thiết Nhi ngày xưa học bên Kiến Trúc, nhưng mấy ngày nay bị bệnh nên còn ở trong nhà thương; còn Ái nhà ở Sài gòn dường Nguyễn Thiện Thuật mà ngày tôi còn đi học ở trường Quốc Gia Sư Phạm Sài Gòn, tôi có ở khu đó. Thành, em tôi nó hay đi vòng vòng và thích ngoại giao nên nó quen nhiều; còn tôi thì tương đối khép kín, lủi thủi nên chẳng quen được bao nhiêu. Chúng tôi ngồi ăn và cùng hỏi thăm nhau vài câu chuyện và hơi bâng quơ về tương lai. Tôi nói “bâng quơ” vì đó là một sự thật, cái sự thật đầy lo âu và toan tính. Bạn thử nghĩ mình đang ở trên xứ người mà ngôn ngữ không đủ để diễn tả cái điều mình muốn, nghề nghiệp thì không thể làm cái nghề mà mình đã làm trước kia, mà cũng chưa chắc người ta cho mình làm; không có tiền, nhà cửa. Mọi thứ gần như là con số không, Mới nhìn sơ qua trong xã hội của người ta, mình đã thấy khác với lề lối sinh hoạt trên xứ mình quá nhiều; cho nên chỉ biết nhìn và quan sát để mình có thể thích nghi vào chỗ nào cho thích hợp. Ái sang đây có một mình và đã trải qua một lớp Anh Văn cho người mới tới.
Về đến phòng không bao lâu, thì Thành ẵm con trai đầu lòng của anh chị Ba Nguyên (qua Úc cùng chuyến bay) ở phòng bên kia đường về chơi. Nó hơi mạnh tay làm đứa nhỏ thích chí cười dòn, còn tôi sợ rủi có chuyện gì cho đứa nhỏ thì phiền không biết là bao nhiêu, nên kêu nó đem về trả cho chị Ba. Nó đem trả đứa bé rồi lại biến đâu mất. Hồi lâu, lại có tiếng chị Ba kêu tôi ra: Thì ra, chị không biết Tiếng Anh mà ông Tây nào đó rượt hai đứa con riêng của anh Ba chạy, chúng nó hoảng quá chạy vào nhà, ông cũng rượt theo. Gặp chị Ba ông nói cái gì đó chị Ba không hiểu nên chị kêu tôi. Tôi chỉ hiểu loáng thoáng là ông chạy xe ngang thì hai thằng nhỏ bắn súng cao su chơi, cây bắn ra bay lên xe ổng; ổng ngừng xe lại và ví hai thằng nhỏ. Theo ổng nói: “Nếu xe ổng bị trầy nước sơn là mất giá trị”. Bằng tiếng Anh ít ỏi của mình, tôi cũng tạm dịch cho hai người và chuyển lời xin lỗi của chị Ba đến ông ta. Ông lái xe đi mà chắc cũng còn ấm ức trong lòng. Còn tôi nghĩ trong bụng: Ngộ, bên mình chú trọng đến cái máy, mà bên nây lại cái nước sơn bề ngoài: Tôi học thêm được một điều mới lạ trên xứ người!
Ở trong trại tiếp cư, thỉnh thoảng có nhiều người đến thăm: Thứ nhất là người Việt đến nơi nầy hãy cón ít, cho nên người tới trước đi tìm người cùng hoàn cảnh để an ủi hay giúp đỡ được chút nào, hoặc ít ra là cho vài kinh nghiệm đi trước. Hai là để tìm xem có những người thân quen nào từ quê nhà đến không? Đó là điều mà từ khi còn ở bên đảo, cứ mỗi lần có tin báo người từ tàu mới lên là mọi người thường chạy ra cầu tàu để xem có người thân quen chăng, thì bây giờ cũng vậy. Thường mỗi thứ năm là người ta đến viếng nơi nầy nhiều cũng không ngoài mục đích ấy. Chính vì vậy, tôi lại được Bác Vỹ rủ sang chơi, uống trà với hai Bác vì có vài người tới thăm. Đây là mấy người thuộc diện cựu quân nhân ngày xưa nên họ hỏi nhau về chuyện lính. Bác Vỹ cũng thành thực kể quá trình của Bác từ bên nhảy dù, rồi sau đó về làm Quận Trưởng quận Bình Chánh như thế nào cho họ nghe, và chức vụ cuối cùng là Trung Tá. Từ đó, mấy ông ấy có vẻ kính trọng Bác Vỹ lắm, còn tôi thì cứ như thường chứ không biết gì cả, vì từ trước tới sau tôi chưa bao giờ vào quân đội.
Trở về phòng thì lại có người gõ cửa, thì ra trên văn phòng trại đem bao thư đến phân phát cho chúng tôi số tiền trợ cấp còn lại sau khi trừ các chi phí trong tuần. Trợ cấp khoảng 61 đô mấy, trừ ăn, ở chi phí còn khoảng 28 đô, số tiền đó được để trong bao thơ và chuyển giao cho chúng tôi qua nhân viên người Việt và cho biết đó là “ân huệ” của tuần đầu tiên khi đến Úc để có chút tiền tiêu xài; và từ đây về sau là cứ hai tuần mới được lãnh chi phiếu và tự mình đến ngân hàng để lãnh tiền mặt ra, Đó là khoảng trợ cấp của “Bộ An Sinh Xã Hội”, hay nói nôm na là trợ cấp “Thất Nghiệp” vậy!

Nguyên Thảo,
14/06/2018.