*Quan Và Dân!

Dân là những “Thằng Người” của tận cùng xã hội, là tầng lớp “đại đa số đang sinh sống” trong một quốc gia. Đối nghịch lại là “Những con người đang lãnh đạo” trên tầng lớp cao nhất của đất nước. Khoảng giữa là những ông quan kể cả quan văn và quan võ, là những tầng lớp giúp cho chính phủ hay chính quyền thực hiện những chỉ thị, phương cách cai trị đến các tầng lớp thấp kém bên dưới, là lũ “dân ngu cu đen” (theo thói thường những người dân đã tự coi họ đúng với những từ ngữ ấy)!

Ngày xưa, nếu tính theo từ thời Thượng Cổ thì những con người sống bình đẳng với nhau, nhưng vì mạnh ai nấy nói, mạnh ai nấy làm, làm cho cuộc sống trở nên xô bồ xô bộn, không ai nghe lời ai cả mà trở nên xung đột. Qua quá trình tiến bộ cũng như sự phát triển về trí thông minh, con người đã biết tổ chức theo kiểu bầy đàn để cùng nhau hợp lực chống chọi với thiên nhiên, thú dữ; hoặc đôi khi chống lại với những đoàn người khác đến từ bên ngoài, nhằm bảo vệ khu vực của mình khi mà con người biết chú trọng đến quyền chiếm hữu và định cư, dùng nông nghiệp, săn bắn để làm môi trường sinh sống. Để rồi, từ khung cảnh đó tiến đến tổ chức xa hơn là lãnh thổ và phát triển lãnh thổ bằng cách chiếm lấy của người, sắc dân khác bằng vũ lực, sức mạnh hay chiến tranh, làm cho đất của mình càng ngày càng lớn hơn, to ra.

Theo như nền văn hóa của Đông Phương, nhất là những nơi ảnh hưởng của nền văn minh Trung Hoa thì vị vua được xem là “Chân mạng Đế Vương” do số ở Trời định là được làm vua để cai trị dân trong toàn lãnh thổ của mình. Ông Vua nầy có quyền tối thượng thi hành mọi chính sách, cách cai trị của ông, đồng thời cũng như bổ nhiệm, cử ai làm quan, làm tướng tùy ông ta. Tuy nhiên theo quá trình lịch sử, và do vào kinh nghiệm trong dân gian, từ xưa đã có những điều ghi chép để giúp công việc trị nước của vua được tốt hơn cho người dân. Và các điều ấy được Khổng Tử trong Thời Xuân Thu Chiến Quốc thu thập và san định trở lại thành những Kinh, Thư làm căn bản cho một nền Học Thuật Nho giáo, mà dân gian gọi nôm na là Đạo Khổng, Nho Giáo hay Khổng giáo giống như câu: “Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh” chẳng hạn. Tuy nhiên Vua cũng là con người, mặc dù mọi quyền hạn, sinh sát trong tay thì Ông ta cũng không thoát qua khỏi những cái “Tính” căn bản của con người mà chỉ có Duy Thức Học trong Phật Giáo mới phân tích rõ các tâm tính ấy, và cũng chẳng có triết học nào phân tích được rõ hơn. Các tâm tính ấy là gì? Là “Tham, Sân, Si”. Tham là đã có nhưng lại muốn được nhiều hơn, sung sướng lại thích sung sướng hơn, có ít thì lại muốn có nhiều. Muốn mà không được thì sinh ra sân hận, giận dữ, lòng nổi lửa lên; để rồi không kiềm chế được cơn nóng giận dữ mà sinh ra những hành động tàn ác, ngoài ý muốn thiện của mình và có hại đến cho muôn dân và cơ đồ, xã tắc.

Đó là chuyện của ông vua, còn ông Vua có toàn quyền bổ nhiệm cái đám “Tay sai” của mình để thừa hành những điều, chỉ thị mà mình đã ban ra, bằng cách phong cho những thân nhân, người quen, hoặc những người có tài về phương diện nào đó giữ những chức vụ quan trọng điều hành, thực hiện cái ước muốn của ông vua thành hiện thực trong mọi phương diện. Nếu về phương diện hành chính thì là quan văn, nếu về quân sự, võ lực thì là quan võ. Văn hay võ đều là củng cố, thực hiện cái chính sách của chế độ, của Ông Vua. Ngoài việc sử dụng những người Thân, Quen, Người đã có công trong công cuộc kiến quốc hay tạo nên triều đại; ngày trước người ta còn tuyển dụng những người có tài, có kiến thức trong dân chúng nên mới có tầng lớp sĩ tử từ trong dân gian. Không những tầng lớp sĩ tử nầy phải học về những điều cần thiết trong việc làm quan theo đường hướng của Đạo Khổng, mà còn phải biết về việc võ nữa, thế mới có câu; “Văn võ toàn tài”. Đã thế mà họ còn trải qua các kỳ thi, mà ở Việt Nam trong Lịch sử đã có Thi Hương, Thi Hội, Thi Đình mà các sĩ tử phải “xôi Kinh, nấu Sử” chờ ngày đi thi. Do đó mà vợ phải: “Bên anh đọc sách, bên nàng quay tơ” để chờ ngày “Bái Tổ Vinh Quy”, “Ngựa anh đi trước, võng nàng theo sau”. Từ quan niệm đó mà vinh dự của làng xã, thôn xóm cũng tăng theo nếu có người đỗ đạt. Hay có những gia đình làm được cuộc đổi đời bằng có người làm quan và giúp cho dòng họ khá hơn theo dân gian đã nhận xét “Một người làm quan, cả họ được nhờ”!

Cái tiêu chí làm quan ngày xưa, theo quan niệm của Đạo Khổng là “Tu Thân, Tề Gia” trước, rồi mới đến xa hơn là “Trị Quốc, Bình Thiên Hạ” chẳng kể là Vua hay quan đều như thế cả. Ông Quan phải đem hết tài trí, khả năng của mình ra đóng góp cho đất nước, làm cho đất nước được giàu mạnh, dân chúng ấm no, hạnh phúc “Quốc Phú, Dân Cường”, vì vậy mà các Ngài phải “Chí Công, Vô Tư”, “Lo trước cái lo của Thiên hạ, vui sau cái vui của Thiên hạ”, và lòng Kiên Định không thay đổi giống như câu “Phú Quý bất năng dâm, bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất”.

Tuy nhiên trên lý thuyết thì như thế ấy, nhưng thực tế thì tùy vào tâm tính, hoàn cảnh kinh tế xã hội mà vị quan thể hiện cái ước muốn, cũng như tỏ thái độ của mình trên đường quan lộ. Nhất là những kẻ “nịnh hót, hèn hạ với cấp trên” để rồi “hống hách bắt nạt kẻ dưới, làm tiền ở người dân” làm cho dân chúng càng trở nên điêu đứng, sau sự khốn khó mà triều đại đem đến. Điều ấy không phải là hiếm, ngay từ trong các Triều đại xưa cho đến nay đều có xảy ra. Nơi nào kiếm ăn được, có thể kiếm được nhiều tiền thì các vị làm quan đều “ngắm nghía” đến và có thể tung tiền ra mua chức vị ở đó để được “giàu vì làm quan” mong cầu bản thân, gia đình được ấm no, hạnh phúc và sung sướng. Đôi khi với chức vụ ấy cần có trình độ Văn hóa đến đâu thì với cương vị, quyền hạn người ta có thể bỏ tiền ra mua những bằng giả để được duy trì ở chức vụ mà thực hiện âm mưu, lẫn ước mơ của mình. Mãi rồi trong xã hội người ta không biết là ai xài bằng giả, hay bằng thiệt; ai là quan giả, ai là quan thiệt; ai là quan làm cho “dân giàu, nước mạnh” và ai là quan “tham nhũng, đòi hối lộ, hút máu của nhân dân”! Thật là chuyện xã hội, quả khó mà lường! Mãi rồi bao nhiêu người dân không biết phải xử trí thế nào và cũng chẳng biết tương lai mình sẽ về đâu?

Trong những xã hội Tự do, với báo chí người ta có thể phanh phui những trường hợp quan lại tham nhũng, hống hách, bức hại người dân. Hay với những thư tố cáo lên cấp trên thì quan lại ấy có thể mất chức như chơi mà không phải bị bắt, trù yếm, đe dọa, trả thù. Và với “lỗi lầm như thế đấy” họ khó có thể đi kiếm một công việc nào khác để sinh sống nếu ở xã hội tự do. Vì khi đi xin việc ở nơi mới, thì nơi dó thường hay tìm đến lý do nghỉ việc ở nơi trước, nếu quá trình xấu thì không được nhận làm. Nhưng ở trong vài chế độ người làm xấu nơi nầy lại chuyển đi đến nơi khác, để rồi họ lại tiếp tục làm chuyện xấu bằng những hành vi cẩn thận và tinh tế hơn. Và càng ngày những vị quan chức xấu càng nhiều, họ chẳng hề có lợi mà chỉ là những “Con sâu” bòn rút, gây hại cho đất nước, khiến người dân nghèo nàn, xã hội băng hoại và đất nước càng lúc càng bị tiêu vong hơn.

Và cũng ở nơi Dân Chủ và Tự Do, người dân hội đủ điều kiện có thể ra ứng cử để được bầu vào những Hội Đồng Địa Phương làm Nghị Viên, tham gia công việc hoạch định những kế hoạch làm ích lợi cho Địa Phương mình. Họ có thể là trong Đảng phái hoặc là những Ứng Viên tự do, không theo Đảng phái nào. Nhưng khi họ được dân chọn, bầu cho thì ít ra họ cũng có những khả năng cống hiến cho địa phương hay là đất nước, nếu trong nhiệm kỳ mà họ làm không được việc, thì đến cuộc bầu cử sau, họ không được dân chúng chọn nữa. Còn ở những nơi đặc quyền, đặc trị cho thành phần nào đó và với thành phần đó khó kiếm người thay thế thì với quyền hạn, thế lực họ dễ dàng bức hiếp người dân để đòi hối lộ, hay gây khó khăn làm tiền, hầu cho người dân phải “lòi” tiền ra mà lo lót, hối lộ để viên chức không cần làm nhiều mà được lợi to. Không biết những giới chức ở cấp cao có biết không, mà sao các thành phần ấy cứ ung dung “hút máu” của dân lành! Điều đó trong lịch sử xã hội trên thế giới chắc là không ít, kể cả mọi thời đại dù là phong kiến hoặc hiện nay. Quý vị thử “nghiệm” lại xem sao?

Đồ Ngông,

13/08/2019.

*Đại Cuộc?

"Đại cuộc" là cái chi chi

Kẻ to lại lấy “Đường đi” khởi đầu

Mỗi lần hiếp đáp thâm sâu

Lấn đầu, lấn đít, vuốt ve, lấy lòng

Mỗi lần chiếm lấy bờ Đông

Tiến sâu bên Bắc, đưa dòng người sang

Đem câu “Đại Cuộc” lên bàn

Thể như Đại Cuộc mục tiêu cuối cùng

Lý tưởng là chuyện của chung

Nhưng ai đâu biết, cái Tâm lọc lừa?

Hòa Bình, Nhân Nghĩa đã chưa

Đủ che Tâm Ý “Bao Trùm” Thế gian!

Đồ Ngông,

09/08/2019.

*Triều Đại!

Nói đến Triều Đại là nói đến thời gian sau của loài người chứ không thể nói đến thời sơ khai được. Vì thời sơ khai loài người chỉ sống với nhau như bầy đàn, đến thời kỳ có tranh giành với các nhóm khác thì trở nên có người lãnh đạo để tiến đến thời bộ lạc với tù trưởng hay trưởng bộ tộc. Nhưng mãi đến khi phát triển lớn hơn nữa thì chế độ phong kiến được thành hình, để người lãnh đạo cao nhất trở thành ông Vua, và các vị lãnh đạo thấp hơn là quan hay tướng được phân bổ ở các vùng khác nhau, hỗ trợ để cai trị, chăn dắt người dân cho ông vua. Vua được “Cha truyền con nối”. Từ đó chế độ phong kiến mới có triều đình, quan quân, có lãnh thổ rộng lớn được gọi là đất nước hay lãnh địa của đế quốc. Sự cai trị của người Vua sáng lập đầu tiên cho đến vị vua cuối cùng được gọi là “Triều Đại”, như trong lịch sử ta có Triều Đại nhà Lý, nhà Trần, nhà Nguyễn… chẳng hạn.

Những vị vua của các Triều Đại đều là những con người cho nên họ cũng đều có lòng ham muốn, tham lam ích kỷ, giận dữ, si mê như bao con người khác, cho nên triều đại của họ cũng biến chuyển theo từng thời kỳ. Nếu những ông Vua bao dung, biết lo cho dân, đem tài trí vận dụng phương cách để làm cho kinh tế của đất nước giàu lên thì người dân đỡ khốn khổ. Còn trái lại với những ông Vua ích kỷ chỉ biết lo hưởng thụ, vui chơi, trác táng, rượu chè, tìm cách lấy tiền của người dân chi phí vào cách sống của mình thì dân chúng lao đao, nghèo khó, đất nước suy tàn, dân chúng sẽ khốn khổ, lầm than! Do đó người ta chỉ cần nhìn vào đời sống của người dân là có thể đánh giá vào cách lãnh đạo của ông vua hay triều đại ấy đã lãnh đạo như thế nào! Nếu đời sống của người dân được sung túc, giàu có, cuộc sống được an bình thì xã hội cũng yên ổn nên người ta gọi đó là “Thời kỳ thái bình thịnh trị”. Ngược lại dưới triều đại ông vua hoang dâm vô độ, tàn ác bất tài thì đời sống dân chúng sẽ bị thuế khóa do triều đại đặt lên nhiều để bù đắp vào ngân quỹ bị thâm hụt (sưu cao, thuế nặng), xã hội bất ổn, đầy dẫy nạn trộm cắp, cướp giựt, dân chúng nghèo đói, làm ăn khó khăn, làm kiếm tiền không phải là dễ!

Thế cho nên ngày xưa người ta rất coi trọng về phong cách các ông vua để định được cái vị thế của triều đại trong một thời kỳ nào đó. Nhưng thông thường những ông Vua thời kỳ đầu của triều đại thường là những ông Vua có tài đức hay chăm lo cho đất nước, người dân nên các thời kỳ ấy là “Thời kỳ hưng thịnh”. Còn các ông vua trong thời kỳ cuối là những ông vua kém tài đức, lo ăn chơi hưởng thụ, chẳng để ý đến dân chúng lầm than, nên xã hội bị rối loạn, giặc giã khiến các phong trào chống đối nổi lên khắp nơi nhằm lật đổ chế độ để lập nên một triều đại khác. Đó là cái hành động mà người ta gọi là “Cách mạng”. Có người lại giải thích rõ hơn: “Cách mạng là một cuộc thay cũ đổi mới, mà cái mới tốt đẹp hơn cái cũ”. Cái định nghĩa đó ngày nay có người nghi ngờ bằng hai chữ: “Chưa chắc”! Thời kỳ cuối của một triều đại thường là “Thời Kỳ suy vong” để một triều đại khác lên thay thế!

Một triều đại mới được phát xuất từ một người hay một nhóm ưu tú trong người dân thuộc thời kỳ suy vong của chế độ trước, do hoàn cảnh nổi lên để làm một cuộc cách mạng dựa vào sức mạnh, hỗ trợ của đa số dân chúng. Cuộc cách mạng thành công thì họ trở thành những kẻ lãnh đạo của quốc gia với một triều đại khác.

Như vậy lúc nào chúng ta cũng đều thấy lực lượng người dân mới là yếu tố chính yếu cho những cuộc cách mạng. Thế nhưng, nhìn vào lịch sử từ trước cho đến nay ta mới thấy những kẻ cầm quyền từ những ông Vua cho đến những Đảng phái cầm quyền chỉ lo đến quyền lợi của chính họ chứ chẳng có bao nhiêu người “để tâm” đến đời sống của dân chúng. Họ chỉ mượn danh nghĩa “dân chúng” để thực hiện những dã tâm và bảo vệ “quyền lãnh đạo” của họ! Đối với những chế độ độc tài lại càng đi xa hơn nữa bằng dùng những lực lượng mạnh bạo để “đàn áp, trấn áp” dân chúng, hoặc những nhóm phản kháng chẳng một chút thương tâm!

Ngày nay, trên sự tiến triển của con người, xã hội, người dân đủ trình độ để nhận ra những sự tốt xấu từng tổ chức xã hội cũng như nền dân chủ trên thế giới như thế nào; nhưng người dân không thể có phản ứng nào tốt hơn đối với những thành phần lãnh đạo vì người dân không có quyền lực; và vì người lãnh đạo đã củng cố quyền lực, sự tồn vong của chế độ của mình với bất cứ giá nào qua những kinh nghiệm của lịch sử và các chế độ trước. Chính vì thế mà ngày nay quan niệm “Cách mạng là thay cũ đổi mới, cái mới tốt đẹp hơn cái cũ” được thay bằng câu khác: “Cách mạng là thay sự bốc lột, đàn áp cũ bằng sự bốc lột, đàn áp mới, nhưng chưa biết cái nào tốt hơn cái nào”? Một ý tưởng đáng tức cười! Nhưng dù gì nó cũng là một phản ánh của xã hội, của người dân cũng như cái ý “kẻ trước đã bốc và lột sẵn, thì bây giờ mình chỉ cần “bốc lủm” mà thôi, không cần phải lột nữa”, quả là cái “tế nhị” của người đời! Ôi! Đó là một lẽ thường tình của thế giới con người!

Đồ Ngông,

19/07/2019.

*Những Người Loay Hoay!

Ngẫm cười cái đám loay hoay

Loay hoay mà lại thích hay cầm đầu

Cầm đầu chẳng biết đi đâu

Đi đâu chẳng biết: Ra sao..? Thế nào..?

Đi ra vướng phải hàng rào

Đi vô vướng phải cái hàng chắn song

Nhìn ra chỉ thấy mênh mông

Bao la vô định, biết đâu là bờ?

Thôi thì làm kẻ ngu ngơ

Đưa người xỏ mũi, gục đầu dẫn đi!

Đồ Ngông,

19/07/2019.

*Cái Vỏ Ốc Xa-Cừ!

Ta được chun vào cái vỏ ốc xa-cừ

Thấy hiện lên muôn màu muôn sắc

Ta tưởng ôi là đẹp

Rồi lại ước, mộng mơ

Để biến thành sự thực!

Ta theo đuổi vạn lần

Thêm kéo bè kéo lũ

Dùng thật nhiều biện pháp

Với o ép mọi người

Cho đi vào quỹ đạo:

Chỉ nhìn về một hướng

Chỉ nghe được một chiều

Không con đường nào khác!

"Cố lên đi thiên hạ

Hãy vui vẻ tiến lên

Vượt qua ngàn gian khổ

Ngày mai đẹp vô vàn

Thế giới sẽ Thiên Đàng

Không đâu bằng Hạ giới

Loài người không áp bức

Chẳng bốc lột một ai

Trong thế giới Đại Đồng"!

Nhưng đâu là lý thuyết

Đâu thực tế con người

Lớn vẫn còn hiếp nhỏ,

Mạnh đè yếu, thế cô

Tư tưởng vẫn lại là:

"Bá Chủ trong Thiên Hạ"!

Ta lại vẫn nằm mơ

Mặc người đời đau khổ

Mặc oằn oại lầm than

Ta vẫn đi, đi lên

Cho đến tận Thiên Đàng?

Thiên Đàng đâu chẳng thấy

Chỉ thấy:

Địa Ngục trải vô vàn

Người ơi! Ai có biết

Đời khốn khổ lầm than!

Đồ Ngông,

07/05/2019.

*Một Lối Suy Nghĩ!

Sau những năm tập tành viết lách qua một cơ hội biến chuyển lạ lùng trong cuộc đời, Đồ Ngông tôi thả xuôi “cái viết” của mình theo thời thế. Từ trong “cái muốn” diễn đạt những gì mình đã cảm nhận được trong cơn bệnh ở thời điểm “chán chường” nhất của đời sống; rồi lại đến đóng góp ý kiến cùng quý bậc cha mẹ về chuyện con cái trên xứ người. Đang lúc đó thì tới chuyện người ta “chửi nhau” trên những tờ báo địa phương, Đồ Ngông tôi đã “trân mình” đi giữa hai lằn đạn để mong cầu một sự yên ấm cho một cộng đồng nhỏ bé, mới cáu cạnh nơi quê lạ. Tự đó Đồ Ngông tôi nghĩ ra một cách tránh phiền lòng người khác nên đã chọn con đường “Viết về chuyện con người”. Chuyện con người ở đây không có nghĩa là viết về những cá nhân, hay vạch cái xấu tốt của ai mà chỉ là viết chung chung về những gì mà “con người” đã sống và đã làm. Cái lối viết ấy Đồ Ngông tôi chỉ mong độc giả nhìn vào như là “một phần phiến diện ý kiến” có thể đóng góp vào nhận xét chung của mình hoặc là chỉ để đọc giải trí, vui chơi trong những thời gian rỗi rảnh.

Đó là “tiền đề” cho những bài thơ và văn xuôi của “Đồ Ngông” hiện diện từ bấy lâu nay, nhất là ở những bài “châm biếm, trào phúng”, hay những chuyện “Tào Lao Thế Sự” (Chuyện Tào Lao) nhằm đem đến cho độc giả một niềm vui trong cái “đọc” hoặc cái nhìn vào cuộc sống.

Đồ Ngông tôi không có tham vọng, mà chỉ trình bày những gì mình đã thấy, suy nghĩ; mặc dù đôi khi chỉ là những nhận xét yếu kém, non nớt, hay lập hoặc nhắc lại ý kiến của người khác, thành bài viết có chủ đề để mua vui. Cái suy nghĩ của Đồ Ngông tôi muốn mượn “cái viết” hầu trang trải “những điều nhức nhối trong cuộc đời” mà con người đã tạo nên.

Nói đến con người là nói đến những phức tạp diễn biến trong cuộc sống trên rất nhiều khía cạnh: Từ những con người cùng khổ đến những kẻ sang giàu; từ “vô sản, bần cố nông” đến giai cấp “Lãnh đạo”; từ trí thức trở về đám “dân ngu, cu đen”. Những sự “bốc lột, chèn ép, làm tiền, cướp của, giết người” luôn xảy ra, hay “tìm sự sung sướng” trên “niềm đau khổ” của người khác, dù cho đó là “Chế độ xã hội” với lý tưởng nhằm đem đến công bằng, bình đẳng, ai cũng như ai không có cảnh “người bốc lột người”!

Cái lý tưởng nào cũng vậy, vì lý tưởng chỉ là lý tưởng. Lý tưởng là cái lý thuyết, là cái để nói, đôi khi chỉ là nói chơi cho vui, chứ quan trọng vẫn là thực hành. Ngoài thực tế, đôi khi người ta chỉ “vay mượn” lý tưởng để làm cớ mà thực hiện những tham vọng, cướp bóc thâm sâu cho một bầy đàn, hay đảng phái nào đó khi họ đã “dối trá” người dân mà nắm được quyền “lãnh đạo”. Lịch sử đã chứng minh rất nhiều từ thời bộ lạc cho đến thời “phong kiến”, hoặc đến thời “lãnh chúa” và “đế quốc”. Không những từ trong “thế quyền” mà ngay cả những tổ chức “thần quyền” không khác! Vậy thì, người dân nên tin ai bây giờ? Hay chỉ vì “Thấp cổ, bé miệng” nên phải đành “ngậm câm”!

Ca dao, tục ngữ Việt Nam đã ghi nhận những chính xác của người dân quê trong mọi thời kỳ với những ví dụ cụ thể mà ta có thể hình dung qua hình ảnh ấy được, giống như câu “Bộ Binh, Bộ Hộ, Bộ Hình – Ba Bộ đồng tình bóp vú con tôi”. Nhưng rất tiếc: Chắc còn có rất nhiều câu bị mất đi vì những triều đại hay chế độ “áp lực hay giết chết chúng nên chúng không được sưu tập lại trong kho tàng “Văn chương bình dân” của dân tộc.

Chuyện con người thật bao la, diễn tiến rất là phức tạp dù triết học, hay ngành tâm lý nghiên cứu, khắc phục vẫn không diễn tả được hết những hành vi mà con người đã làm. Đồ Ngông tôi “ngẩn ngơ”, cho đến một ngày đọc được cái gọi là “Tâm Lý Học Phật Giáo” hay là “Duy Thức Học” mới vỡ lẽ ra, dù là mình chưa hiểu bao nhiêu về Duy Thức!

Qua sự kiện đó, Đồ Ngông tôi lại thích thú hơn để viết tiếp về chuyện con người. Chính vì thế mà “Chuyện Tào Lao Thế Sự 2” được tiếp nối. Viết tiếp không phải là “nói xấu xã hội” hay “bày trừ tận gốc” mà chỉ để “mua vui với độc giả thân thương” vì đã chiếu cố đến các bài viết của Đồ Ngông; đồng thời góp thêm ý kiến để độc giả cảnh tỉnh những điều có thể xảy đến cho mình ở mai sau, vì chuyện con người không bao giờ dứt trừ phi con người bị tận diệt.

Con người là một chuỗi dài của các sự kiện, chuỗi “trùng trùng duyên khởi” được sinh ra: Sự kiện nầy tiếp nối với sự kiện khác dù nó trên hướng thiện hay ác, có ích hay không có ích cho nhân loại. Nó tùy theo suy nghĩ của cá nhân hay bầy đàn tương tác, nếu thuộc bầy đàn thì kết quả sẽ đi đến cái phạm vi ảnh hưởng to lớn hơn nhiều. Đồ Ngông tôi quả là không tự lượng sức mình mà đi vào cái bao la để rồi chỉ bơi lõm bõm trong cái vòng xoáy lẩn quẩn của chính mình. Nhưng ít ra là Đồ Ngông cũng sẽ đem lại được một vài phút để vui chơi, giải trí trong lúc gọi là “trà dư tửu hậu”!

Đồ Ngông,

23/06/2019.

*Đầu Năm Tản Mạn: "Xuân Và Tết"!

“Tản mạn” theo cái hiểu của người viết là viết thoáng qua, viết lung tung với cái biết cùng cảm hứng của mình; chứ không nhất thiết phải theo sách vở, dẫn chứng bằng những bằng chứng mà khoa học, hay người ta đã kiểm chứng, chứng minh. Vì thế mà người viết, tức là Ngông tôi, đầu năm này cũng “bày đặt” tản mạn vài ý nghĩ chơi cho vui trong chuyện “khai bút” như người xưa đã làm.

Từ khi còn nhỏ Đồ Ngông đã nghe nói về mùa Xuân, nhưng trên quê hương Miền Đông Nam Bộ làm gì có bốn mùa để biết về mùa Xuân, nên mình cứ tưởng tượng theo sách vở hoặc các kiến thức đã học trong nhà trường. Để rồi về sau cũng hiểu được các mùa theo vị trí của Trái Đất trong quỹ đạo quay quanh Mặt Trời, thay thế cho cái kiến thức dân gian là do “Ông Trời” làm. Các kiến thức học được cũng chỉ làm cho mình hiểu và giải thích được hiện tượng của Trời Đất qua cái nhìn của khoa học chứ cũng chưa là thực tế, dù trên đất nước ở miền Bắc và Bắc Trung phần có sự khác biệt về Bốn Mùa. Nhưng trong thời gian chiến tranh, đất nước chia đôi thì làm sao để tìm hiểu về thực tế; mà nếu có thể thì cũng chẳng ở suốt năm để biết rõ được bốn mùa như thế nào!

Khi Thầy Doãn Quốc Sĩ đi Mỹ về có viết cuốn sách nhỏ về “Thần Thoại và Ca Dao” lưu hành trong Trường Sư Phạm Sài Gòn, Ngông tôi lại thích về chuyện Thần Thoại Hi Lạp mà Thầy đã thu gọn viết vào trong quyển sách. Khi đọc các mẫu chuyện ấy, tôi lại thán phục người Hi Lạp cũng như nền Văn Minh của họ. Họ đã có các câu chuyện Thần Thoại sát với cuộc sống con người, cũng như giải thích các hiện tượng theo trí tưởng tượng thật là thú vị. Nó không như mấy chuyện trong vài Tôn giáo đã thêu dệt, đôi khi Ngông tôi lại nghĩ, chuyện Thần Thoại Hi Lạp có lẽ còn hay hơn là chuyện kể trong tôn giáo nữa. Riêng về câu chuyện các mùa, Thần thoại Hi Lạp đã lấy những sản phẩm có trong mùa để trang trí cho vị Thần ấy mà thần mùa Xuân được trang bị bằng các hoa rực rỡ.

Đến khi lang thang, ăn nhờ ở đậu trên “Quê Người”, Ngông tôi được định cư nơi có bốn mùa rõ rệt nên những kiến thức ngày xưa lại trở về. Trí óc bắt đầu làm một cuộc phân tích, giải thích theo các sự kiện khoa học mà ngày xưa đã học, lẫn cái nhìn qua câu chuyện Thần Thoại Hi Lạp cung cấp. Từ đó Ngông tôi đã ghi chép và đặt để tản mạn trong các văn, thơ của mình để làm nguồn vui cho mình, cho người. Vì vốn dĩ mình chẳng có khả năng nào về văn thơ, nhưng cái điều lạ “bất chợt” lại hiện ra khiến Đồ Ngông tôi lại có thể viết văn, làm thơ bất đắc dĩ, nên Ngông tôi coi các việc làm nầy như là “chia sẻ” cho nhau cái điều mà “Trời” đã ban cho Ngông tôi vậy!

Nói đến mùa Xuân tức là nói đến một mùa sinh động đầy sức sống của thiên nhiên, một mùa mà mọi cây cối bừng lên đâm chồi nẩy lộc, tạo một màu xanh tươi mát, mơn mởn khắp nơi; để rồi từ đó các chùm hoa được sinh ra và nở rộ. Hoa nở từ dưới đất cho đến trên cây, từ đồng bằng lên triền núi, đâu đâu cũng thấy hoa nở (tất nhiên hiện tượng thiên nhiên nầy chỉ xảy ra ở những nơi có bốn mùa, chứ không ở những vùng nhiệt đới hay xích đạo), khiến lòng người cũng rạo rực, phấn khích hơn sau một mùa đông lạnh lẽo, phải rúc mình co ro trong nhà mà nghe cái lạnh thấm vào da thịt. Thêm vào đó, sinh vật năng động trở lại, muông chim ca hót tưng bừng tạo nên một khung cảnh đầy màu sắc, vui vẻ. Một sự hồi sinh vĩ đại trong thiên nhiên, bắt đầu cho một chu kỳ mới của một năm.

 Và cũng theo sự biến đổi của thiên nhiên: Tuyết tan, nhiệt độ ấm dần lên, đất trở nên ẩm ướt, người ta đi vào vụ mùa, cấy trồng những cây lương thực cung ứng cho đời sống hàng ngày và nhu cầu thiết yếu. Có thể do sự mừng cho một chu kỳ mới ấy mà người làm một cuộc “ăn mừng” vào “tiết” trời đẹp đẽ. Từ một vùng miền, rồi phổ biến ra đến một khu vực rộng lớn, ảnh hưởng lẫn nhau, cùng nhau thực hiện những ngày “Tiết” trời thay đổi ấy mà người Việt mình thường hay gọi là “Tết” chăng!

Đồ Ngông tôi lại còn thắc mắc thêm nữa là: “Tại sao người Campuchia cùng người Thái, Lào ăn Tết khác với người Việt Nam? Hay chăng: Tại người Việt mình ảnh hưởng nền văn hóa của người Trung Hoa giống như Nhật Bàn, Hàn quốc nên “Ăn Tết” thường giống nhau. Còn người Thái, người Lào, Campuchia họ lại giống nhau vì thời tiết ở những nơi đó khác. Họ mừng một “Vụ mùa” mới với những cơn mưa ướt đất hay nước đến để họ có thể canh tác trên ruộng đồng, bắt đầu cho một năm “Lương Thực” khác mà người miền nam hay gọi là “Lễ Xuống Đồng”, giống như có một hôm xem trên truyền hình Đồ Ngông tôi được thấy ở cái nơi nào đó thuộc xứ Âu Châu người ta đã làm một lễ “Xuống Đồng” với những chiếc máy cày cày những luống đầu tiên khởi đầu cho một “Vụ Mùa Mới” sau bữa tiệc ngoài trời!

Trong cuộc sống con người trên trái đất, người ta đã quá chịu nhiều đau khổ và vất vả vì mưu sinh, để rồi người ta lại mong ước được sung sướng, hạnh phúc, nhiều thuận lợi…Từ đó, mà gần như mọi câu chúc an lành, hạnh phúc, vui vẻ… được gởi đến cho nhau nhất là trong giai đoạn bắt đầu cho một chu kỳ thời tiết mới. Nhưng “chúc tụng” là một chuyện, mà thực tế là một chuyện khác! Thôi thì, cứ chúc nhau đi để mang được một niềm “hi vọng”. Hi vọng để mà sống, giống như Thần thoại Hi Lạp đã đề cập đến chuyện nàng Pandora chỉ kịp đóng nắp hộp lại để rồi chỉ giữ được cái “Niềm hi vọng” mà thôi!

Và cũng theo đó, mà những điều “mê tín dị đoan” đầy dẫy được truyền ra khắp thế gian trong mọi dân tộc với những “lòng tin” khác nhau: Nào là con “kỳ hưu” ăn vào không “ỉa ra”, nào là “cây tiền, cây phú quý; nào là con số nầy may mắn; hoặc màu nầy thích hợp, màu nầy không? Và chung quy nơi nào người ta “vất vả” mưu sinh nhiều chừng nào thì người ta lại càng hi vọng và “dị đoan” nhiều chừng nấy.

Đấy chẳng qua là “sự yếu đuối” của con người, của một loài “sinh vật đã từng có trí khôn”!

Đồ Ngông,

16/06/2019.

Lời Tâm Tình:

Theo lẽ bài nầy được hoàn tất từ sau bài thơ “Chúc Tết Xuân Kỷ Hợi”, để gọi là “Khai bút” vui chơi trong năm mới. Nhưng vì máy vi tính đã “bị hư” đành phải chịu cho đến bây giờ. Hi vọng Đồ Ngông tôi sẽ được “đóng góp” thêm nhiều ý, chuyện tào lao trong cuộc sống đến cùng quý vị bạn đọc để chúng ta cùng nhau “ngẫm nghĩ”sự đời. Thân!